Ο Διδάκτωρ Γεωπολιτικής και Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων Γιώργος Φίλης στην εκπομπή “Ο Εξαρχείων” (10-03-2025) σε μια συζήτηση για τη Συμφωνία του Τζολάνι με τους Κούρδους της Συρίας και τις συνέπειές της για τις περιφερειακές δυνάμεις, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ρωσίας, του Ιράν και του Ισραήλ.
Η Συρία βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο των γεωπολιτικών εξελίξεων, με μια νέα συμφωνία που ενδέχεται να αλλάξει τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή. Ο Τζολάνι, σημαντικός παίκτης στη συριακή σύγκρουση, υπέγραψε μια ιστορική συμφωνία με τους Κούρδους.
Όπως είπε ο κ. Φίλης η συμφωνία προβλέπει την ενσωμάτωση των κουρδικών στρατιωτικών και διοικητικών δομών στη Συρία αντί της διάλυσής τους. Πρόκειται για μια εξέλιξη που ενισχύει την κουρδική παρουσία στην περιοχή, ανοίγοντας το δρόμο για τη δημιουργία μιας αυτόνομης κουρδικής οντότητας, αντίστοιχης με το Βόρειο Ιράκ.
Το πιο κρίσιμο σημείο της συμφωνίας είναι η ρήτρα που δεσμεύει τον Τζολάνι να πολεμήσει εναντίον κάθε αποσχιστικής δύναμης στη Συρία. Αν και με την πρώτη ματιά αυτό μπορεί να φαίνεται ως μια γενική δέσμευση υπέρ της εδαφικής ακεραιότητας, στην πραγματικότητα δημιουργεί ερωτήματα για το αν αφορά τουρκικές στρατιωτικές δυνάμεις και τους πληρεξούσιους μαχητές που υποστηρίζονται από την Άγκυρα.
Η Τουρκία παρακολουθεί με ανησυχία τις εξελίξεις. Μια ενδυνάμωση των Κούρδων στη Συρία σημαίνει ενίσχυση των αποσχιστικών τάσεων του κουρδικού πληθυσμού και εντός των τουρκικών συνόρων. Η Άγκυρα θεωρεί ότι η δημιουργία μιας κουρδικής αυτόνομης ζώνης στη Συρία απειλεί την εδαφική της ακεραιότητα και την περιφερειακή της επιρροή. Παράλληλα, η Τουρκία βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενες εντάσεις στις σχέσεις της με το Ιράν, καθώς οι δύο χώρες απειλούν η μία την άλλη με αποσταθεροποίηση μέσω μειονοτήτων.
Η τουρκο-ιρανική αντιπαράθεση προσθέτει ακόμη ένα στοιχείο αβεβαιότητας στη συριακή κρίση, πρόσθεσε ο κ. Φίλης. Η συμφωνία του Τζολάνι εξυπηρετεί τα στρατηγικά συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ρωσίας. Οι Αμερικανοί, που διατηρούν στρατεύματα σε κουρδικές περιοχές, βλέπουν τη συμφωνία ως ένα εργαλείο σταθεροποίησης και αποτροπής της τουρκικής επιρροής, επεσήμανε ο κ. Φίλης.
Από την άλλη, η Ρωσία, που έχει στηρίξει τον Άσαντ, ενδέχεται να εκμεταλλευτεί την κατάσταση για να μειώσει τον ρόλο της Τουρκίας στη Συρία. Οι σχέσεις Τουρκίας και Ισραήλ στη Συρία επίσης επιδεινώνονται, καθώς υπάρχουν αναφορές για αερομαχίες μεταξύ των δύο χωρών. Αυτό προσθέτει ακόμη μια διάσταση στις περιφερειακές εντάσεις.
Ενώ η γεωπολιτική σκακιέρα στη Μέση Ανατολή αναδιαμορφώνεται, η Ελλάδα παραμένει απούσα από τις εξελίξεις. Ο κ. Φίλης εκφράζει προβληματισμό για την ελληνική στρατηγική, υποστηρίζοντας ότι η χώρα δεν εκμεταλλεύεται τις ευκαιρίες που παρουσιάζονται. Η αποδυνάμωση της Τουρκίας θα μπορούσε να δημιουργήσει νέα δεδομένα για την ελληνική εξωτερική πολιτική. Η Αθήνα θα μπορούσε να ενισχύσει τις συμμαχίες της με τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και τους Κούρδους, αξιοποιώντας τη συγκυρία για να ενισχύσει τη θέση της έναντι της Άγκυρας.
Η συμφωνία του Τζολάνι με τους Κούρδους αποτελεί μια σημαντική εξέλιξη που μπορεί να επηρεάσει τη γεωπολιτική σταθερότητα της περιοχής. Για την Ελλάδα, αυτή η συγκυρία μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία για μια πιο ενεργή και στρατηγικά έξυπνη εξωτερική πολιτική. Σε έναν κόσμο όπου οι ισορροπίες αλλάζουν, η σωστή πλευρά της ιστορίας είναι αυτή που εξυπηρετεί τα εθνικά συμφέροντα.
