Η οικονομική αιμορραγία από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή παίρνει πλέον τρομακτικές διαστάσεις. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, ο πόλεμος έχει ήδη κοστίσει 17 δισεκατομμύρια ευρώ μόνο στις άμεσες οικονομικές επιπτώσεις για την Ευρώπη και τις ΗΠΑ, ενώ ο συνολικός λογαριασμός παγκοσμίως εκτιμάται πολύ υψηλότερος.
Το κόστος αυτό περιλαμβάνει:
- Την εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου
- Τις τεράστιες απώλειες από την διακοπή της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ και το Bab al-Mandeb
- Τις αμυντικές δαπάνες των εμπλεκόμενων χωρών
- Τις ζημιές στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού
Οι τράπεζες βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο της ανησυχίας. Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η παρατεταμένη κρίση μπορεί να πυροδοτήσει μια νέα τραπεζική κρίση, πολύ πιο επικίνδυνη από αυτή του 2008.
Γιατί κινδυνεύουν οι τράπεζες;
- Επισφάλειες σε δάνεια
Εκατοντάδες χιλιάδες επιχειρήσεις (ιδιαίτερα μεταφορές, logistics, ενέργεια, τουρισμός και βιομηχανία) βρίσκονται σε δυσχερή θέση λόγω του υψηλού κόστους καυσίμων και της πτώσης της ζήτησης. Αυτό αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο «κόκκινων» δανείων. - Πτώση αξίας assets
Οι τράπεζες έχουν μεγάλη έκθεση σε ομόλογα, μετοχές ενεργειακών εταιρειών και ακίνητα. Η άνοδος των επιτοκίων σε συνδυασμό με την οικονομική επιβράδυνση πιέζει τις αξίες αυτών των περιουσιακών στοιχείων. - Κίνδυνος συστημικής μετάδοσης
Αν μεγάλες επιχειρήσεις ή ακόμα και κράτη αρχίσουν να αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα πληρωμών, η πίεση θα μεταδοθεί στις τράπεζες που έχουν δανειοδοτήσει αυτές τις δραστηριότητες. - Το ενεργειακό ντόμινο
Η αύξηση των τιμών της ενέργειας πλήττει άμεσα την κερδοφορία χιλιάδων εταιρειών, οι οποίες με τη σειρά τους δεν θα μπορούν να εξυπηρετήσουν τα δάνειά τους.
Οι μεγαλύτεροι οίκοι αξιολόγησης (Moody’s, S&P, Fitch) έχουν ήδη αρχίσει να αναθεωρούν προς τα κάτω τις προοπτικές αρκετών ευρωπαϊκών τραπεζών, ενώ στην Αμερική υπάρχει έντονη ανησυχία για τις τράπεζες με μεγάλη έκθεση στην ενέργεια και τις μεταφορές.
Το ερώτημα που πλέον κυριαρχεί στις αγορές είναι:
«Μέχρι πότε θα αντέξουν οι τράπεζες αυτή την αιμορραγία;»
Πολλοί οικονομολόγοι εκτιμούν ότι αν ο πόλεμος συνεχιστεί για περισσότερους από 3-4 μήνες, το κόστος μπορεί να ξεπεράσει τα 40-50 δισεκατομμύρια ευρώ μόνο για την Ευρώπη, με απρόβλεπτες συνέπειες για το τραπεζικό σύστημα.
Η κατάσταση είναι εξαιρετικά κρίσιμη. Ο πόλεμος δεν είναι πλέον μόνο γεωπολιτικός. Έχει μετατραπεί σε βαθιά οικονομική και τραπεζική κρίση που απειλεί να παρασύρει ολόκληρο το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
