Νέα ελπιδοφόρα θεραπεία εξαφανίζει τους όγκους σε προχωρημένους καρκίνους, ωστόσο η ελληνική γραφειοκρατία καθυστερεί την άφιξη της στους ασθενείς
Στο επίκεντρο της παγκόσμιας ιατρικής κοινότητας βρίσκεται η αμιβανταμάμπη, μια καινοτόμα στοχευμένη βιολογική θεραπεία που δείχνει πρωτοφανή αποτελέσματα στη συρρίκνωση, ακόμη και στην πλήρη εξαφάνιση, όγκων σε ασθενείς με προχωρημένο καρκίνο.
Δεν πρόκειται για προληπτικό εμβόλιο, όπως συχνά αναφέρεται λανθασμένα, αλλά για ένα προηγμένο διειδικό μονοκλωνικό αντίσωμα, το οποίο ήδη έχει λάβει εγκρίσεις από τον FDA και τον EMA για συγκεκριμένους τύπους μη μικροκυτταρικού καρκίνου του πνεύμονα.
Ιδιαίτερη αίσθηση έχουν προκαλέσει τα αποτελέσματα της κλινικής δοκιμής OrigAMI-4, τα οποία αφορούν τον υποτροπιάζοντα ή μεταστατικό καρκίνο κεφαλής και τραχήλου. Η θεραπεία λειτουργεί με έναν μηχανισμό τριπλής δράσης: αναστέλλει ταυτόχρονα δύο βασικά μονοπάτια (τις πρωτεΐνες EGFR και MET) που τροφοδοτούν τα καρκινικά κύτταρα, ενώ «μαρκάρει» τον όγκο, ώστε το ανοσοποιητικό σύστημα να του επιτεθεί.
Σύμφωνα με τα κλινικά δεδομένα από δοκιμές σε 11 χώρες, το 42% των ασθενών είδε τους όγκους του να συρρικνώνονται, ενώ σε περισσότερους από το ένα τρίτο εξ αυτών, οι όγκοι εξαφανίστηκαν εντελώς. Η διάμεση συνολική επιβίωση άγγιξε τους 12,5 μήνες για ασθενείς που είχαν εξαντλήσει κάθε άλλη θεραπευτική επιλογή, ενώ η χορήγηση γίνεται πλέον μέσω μιας υποδόριας ένεσης διάρκειας 5 έως 10 λεπτών, μειώνοντας δραματικά την παραμονή στο νοσοκομείο.
Η περίπτωση του 56χρονου Βρετανού Carl Walsh, ο οποίος από εκεί που τρεφόταν μόνο με σούπες λόγω προχωρημένου καρκίνου της γλώσσας, πλέον σιτίζεται και ομιλεί φυσιολογικά μετά από λίγους κύκλους θεραπείας, είναι ενδεικτική της ποιότητας ζωής που προσφέρει το νέο σκεύασμα.
Ο γραφειοκρατικός λαβύρινθος της Ελλάδας
Κι ενώ τα επιστημονικά δεδομένα τρέχουν, η ελληνική πραγματικότητα θέτει τους δικούς της, χρονοβόρους κανόνες. Η ένταξη ενός Φαρμάκου Υψηλού Κόστους (ΦΥΚ) στην κλινική πρακτική της χώρας μας απαιτεί την πλοήγηση σε έναν γραφειοκρατικό λαβύρινθο, ο οποίος κοστίζει πολύτιμο χρόνο στους ασθενείς.
Μετά την έγκριση από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (EMA), απαιτείται μια εγχώρια διαδικασία διάρκειας 6 έως 18 μηνών για τον καθορισμό της τιμής αποζημίωσης από τον ΕΟΠΥΥ και την τελική ένταξη του σκευάσματος στη «Θετική Λίστα». Βάσει αυτού του χρονοδιαγράμματος, η ευρεία συνταγογράφηση της υποδόριας αμιβανταμάμπης για τον καρκίνο του πνεύμονα αναμένεται στην Ελλάδα προς τα τέλη του τρέχοντος έτους (2026). Για την επέκταση της ένδειξης στον καρκίνο κεφαλής και τραχήλου, η γενικευμένη αποζημίωση μπορεί να μετατεθεί χρονικά έως και το 2028.
Έως ότου ολοκληρωθούν αυτές οι κρατικές διαδικασίες, ο μόνος δρόμος για τους ασθενείς είναι η υποβολή ειδικού αιτήματος από τον θεράποντα ογκολόγο στο Σύστημα Ηλεκτρονικής Προέγκρισης (ΣΗΠ) του ΕΟΠΥΥ, προκειμένου το φάρμακο να εισαχθεί κατ’ εξαίρεση μέσω του Ινστιτούτου Φαρμακευτικής Έρευνας και Τεχνολογίας (ΙΦΕΤ).