Ὁ π. Ἰωάννης στὴν φυλακὴ εἶχε ὀργανώσει κύκλο Ἁγίας Γραφῆς καὶ συγκεντρωνόταν τριγύρω του πολλοὶ κρατούμενοι, οἱ ὁποῖοι στὴν ἀρχὴ τὸν ἀντιμετώπιζαν μὲ καχυποψία ἀλλὰ σιγὰ-σιγὰ ἀναπτύχθηκε φιλικὸς δεσμὸς μαζί του καὶ τὸν ὑπάκουαν καὶ σεβόταν.
Ὁ π. Ἰωάνης ὁδήγησε ὅλους τούς Χριστιανοὺς κρατουμένους στὴν ἐκκλησία. Ἐνῶ, ὅσες φορὲς γινόταν Θεία Λειτουργία στὸν ναὸ τῆς φυλακῆς, ποὺ ἦταν ἀφιερωμένος στὸν Ἅγιο Λογγίνο (τὸν ἑκατόνταρχο ποὺ βρίσκοταν στὴν σταύρωση τοῦ Κυρίου) πήγαιναν 10-15 ἄτομα στὴν ἀκολουθία τῆς Θείας Λειτουργίας, μετὰ ἀπὸ ὁρισμένες φορὲς ποὺ τοὺς μίλησε ὁ π. Ἰωάννης ὁ ναὸς τῆς φυλακῆς γέμιζε καὶ πολλοὶ ὁδηγήθηκαν καὶ στὴν ἐξομολόγηση.
Ὁ ναὸς τῆς φυλακῆς λειτουργοῦσε κάθε Πέμπτη καὶ ἔρχονταν ἐκ περιτροπῆς ἱερεῖς πότε ἀπὸ τὴν ἐνορία τῆς Ἁγίας Παρασκευῆς ἢ ἀπὸ τὸν ναὸ τῆς Ἁγίας Βαρβάρας (ὁ π. Κων/νος ἢ ὁ π. Ἰωάννης ἀντίστοιχα). Οἱ κρατούμενοι καὶ οἱ ἐσωτερικοὶ φύλακες τῆς φυλακῆς τὸν ἀποκαλοῦσαν ὁ Ἅγιος.
Κρατούμενοι, πολλοὶ ἐκ τῶν ὁποίων στὸν κόσμο, ὅταν ζοῦσαν ἐλεύθεροι, δὲν εἶχαν ἐπισκεφθεῖ ποτὲ τους τὴν ἐκκλησία, τώρα ἡ ζωή τους μὲ τὸν π. Ἰωάννη ἄλλαξε. Ὁ π. Ἰωάννης κάθε Δευτέρα καὶ Πέμπτη τὶς ἀπογευματινές ώρες συγκέντρωνε κρατουμένους τριγύρω του καὶ τοὺς ἀνέπτυσσε διάφορα χωρία τῆς Ἁγίας Γραφῆς. Ἐνῶ, πρὶν εἰσέλθει ὁ π. Ἰωάννης στὴν φυλακή, συχνὰ οἱ κρατούμενοι μάλωναν μεταξύ τους καὶ πολλὲς φορὲς κτυπιόνταν μεταξύ τους προσπαθώντας ὁ καθένας νὰ ἐπιβάλει τοὺς δικούς του κανόνες.
Ὅλα ὅμως ἄλλαξαν μὲ τὸν Ἅγιο, ὅπως τὸν ἀποκαλοῦσαν. Ἀκόμη καὶ οἱ ἀλλόθρησκοι κρατούμενοι σέβονταν τὸν π. Ἰωάννη καὶ τρία ἄτομα ἐξ αὐτῶν δήλωσαν ἐπιθυμία νὰ βαπτιστοῦν.
Στὸ Μικτὸ Ὁρκωτό Δικαστήριο Ξάνθης ποὺ παραπέμφθηκε ὁ π. Ἰωάννης νὰ δικαστεῖ, ἡ γυναίκα καὶ πεθερά του, πρὶν τὴν ἔναρξη τῆς διαδικασίας τὸν ἐξύβρισαν καὶ ἡ Ζαφειρώ (πεθερά του) τὸν πλησίασε καὶ τὸν ἔφτυσε στὸ πρόσωπο. Εὐτυχῶς ποὺ παρενέβησαν οἱ Ἀστυνομικοὶ καὶ ἀποτράπηκαν περαιτέρω επεισόδια. Ἡ Ζαφειρώ καὶ ἡ Φανή τὸν ἀποκάλεσαν Θεομπαίχτη, βρωμιάρη, ἀπατεώνα. Μάρτυρες κατηγορίας στο Δικαστήριο ἡ Φανή καὶ ἡ Ζαφειρώ καὶ κάποιος Ἀστυνομικός, ὁ ὁποῖος εἶχε καταφθάσει πρῶτος στὸν χῶρο τοῦ συμβάντος.
Ὁ Πρόεδρος τοῦ Δικαστηρίου, ἄρχισε νὰ εἰρωνεύεται τὸν π. Ἰωάννη, «ἐσὺ παπάς σκότωσες, τί νὰ κάνουμε ἐμεῖς οἱ ἄλλοι». Ὁ Εἰσαγγελέας ἀκόμη χειρότερος στὴν συμπεριφορά του ἀπέναντι στὸν π. Ἰωάννη.
Τὸ πρωὶ πρὶν τὴν μεταγωγὴ τοῦ π. Ἰωάννη στὸ Δικαστήριο, οἱ κρατούμενοι μαζεύτηκαν τριγύρω του καὶ τοῦ ἔλεγαν, «γιὰ μᾶς θὰ εἶσαι ὁ Ἅγιος. Ἐμεῖς πιστεύουμε πὼς ὅτι ἔκανες, τὸ ἔκανες γιὰ νὰ προφυλάξεις Ἅγιέ μας τὸν μικρό σου Νικολάκη, τὸ παιδί σου. Πῶς νὰ ἀντέξεις βρὲ Ἅγιε νὰ κακοποιοῦν τὸ παιδί σου;».
Ἡ ἀπόφαση καταδικαστική. Οἱ τέσσερις ἔνορκοι ζήτησαν νὰ ἐπιβληθεῖ ποινὴ 15 ἐτῶν μὲ ἐλαφρυντικὰ τοῦ προτέρου ἔντιμου βίου. Οἱ τρεῖς Δικαστές μειοψήφησαν καὶ ζήτησαν νὰ ἐπιβληθεῖ ἰσόβια κάθειρξη, συμφωνώντας μὲ τὴν ἄποψη τοῦ Εἰσαγγελέως, ὁ ὁποῖος πρότεινε τὴν ἐπιβολὴ ἰσόβιας κάθειρξης.
Ὁ π. Ἰωάννης σὲ ὅλη τὴν διάρκεια τῆς ἀκροαματικῆς διαδικασίας ἔκλαιγε καὶ ἔβγαλε ἀπὸ τὴν τσέπη του ἕνα 33 κομποσχοίνι καὶ προσευχόταν.
Ὁ Πρόεδρος καὶ ὁ Εἰσαγγελέας σὲ ὅλη τὴν διάρκεια τῆς διαδικασίας κατὰ διαστήματα εἰρωνευόταν τὸν π. Ἰωάννη, «τώρα κλαῖς ἀλλὰ ὁ Βασίλης βρίσκεται στὸν τάφο». Κατὰ διαστήματα ἀκουγόταν οἱ τσιρίδες τῆς Ζαφειρῶς, «Θεομπαίχτη, βρωμιάρη, ἀλήτη. Ζήλευες τὴν εὐτυχία τῆς κόρης μου. Ἐσὺ ἤσουν ἀνίκανος νὰ προσφέρεις ὁτιδήποτε στὴν κόρη μου καὶ στὸ παιδί σου».
Μετὰ τὴν ἐτυμηγορία ὁ π. Ἰωάννης ὁδηγήθηκε καὶ πάλι στὴν φυλακή. Ἐπειδὴ ὁ Διευθυντὴς τῆς φυλακῆς συγκινήθηκε ἀπὸ τὴν ἱστορία τοῦ π. Ἰωάννη τὸν ἔβαλε νὰ ἐργαστεῖ στὴν καθαριότητα γιὰ νὰ συντομεύσει τὸν χρόνο κρατήσεώς του…
Στὸν ναὸ τῆς φυλακῆς ὁ π. Ἰωάννης ἐπειδὴ γνώριζε βυζαντινή μουσική, ἔκανε τὸν ψάλτη. Τὴν βυζαντινή μουσικὴ τὴν εἶχε μάθει, ὅταν σπούδαζε στὸ Πανεπιστήμιο (στὴν Σχολὴ Ξάνθης.) Ἐκεῖ πήγαινε καὶ μάθαινε βυζαντινή μουσική. Κάποια μαθήματα βυζαντινῆς μουσικῆς εἶχε πάρει καὶ κατὰ τὴν διάρκεια τῶν λυκειακῶν του σπουδῶν.
Κάποια μορφωμένα ἄτομα στὴν φυλακή, ἄρχισε νὰ τὰ μαθαίνει βυζαντινή μουσικὴ καὶ ἄρχισαν νὰ περιστοιχίζουν τὸ ἀναλόγιο τοῦ ναοῦ τῆς φυλακῆς. Οἱ γραμματεῖς τῆς φυλακῆς καὶ οἱ ἐσωτερικοὶ φύλακες δὲν πίστευαν τὸ τί ζοῦσαν μέσα στὴν φυλακή. Πολλὲς φορὲς περιτριγύριζαν τὸν π. Ἰωάννη νὰ τοὺς μιλήσει γιὰ κάποιο θέμα τῆς πίστεώς μας.
Ὁ π. Ἰωάννης δὲν κατέλυε ποτὲ Τετάρτη καὶ Παρασκευή, τηροῦσε ἀπόλυτη νηστεία τὶς ἡμέρες αὐτές. Τὴν περίοδο τῆς Σαρακοστῆς καὶ πάλι Τετάρτη καὶ Παρασκευὴ δὲν κατέλυε τίποτε, μόνο τὸ βράδυ λίγο ψωμὶ καὶ ἂν ὑπῆρχε δυνατότητα λίγες ἐλιές.
Στὴν φυλακὴ οἱ μόνοι ποὺ τὸν ἐπισκέπτονταν ἦταν μία φορὰ τὸν μήνα ἡ ἀδελφὴ μὲ τὸν γαμπρό του καὶ ὁ ἱερέας τῆς ἐνορίας τῆς Δράμας μία φορά τὸν μήνα. Ὁ Μητροπολίτης Δράμας τοῦ ἔστελνε πνευματικὰ βιβλία, τὰ ὁποῖα διάβαζε ὁ ἴδιος καὶ ἔδιδε καὶ στοὺς λοιποὺς κρατουμένους ἢ ἐσωτερικοὺς φύλακες τῆς φυλακῆς νὰ τὰ διαβάσουν.
Ὁ π. Ἰωάννης εἶχε ἀλληλογραφία μὲ διάφορες Μονὲς τοῦ Ἁγίου Ὄρους καὶ μὲ γεροντάδες, οἱ ὁποῖοι τόνωναν αὐτὸν τὶς στιγμὲς προβλημάτων του.
Πηγή: «Γέροντας Ἰωάσαφ, ἀπό φονιάς… Ἁγιος», Dr. Ἡλίας Νικ. Σεφερίδης Εἰσαγγελέας Εφετῶν ἐ.τ., ἐκδ. Ἁγαθός Λόγος, Ἁθήνα 2026, σελ.60-63