Μοναχού Παρθενίου Αγιορείτου: Ανησυχητικά Σημεία των Καιρών. Το Χάραγμα της Αποκαλύψεως. Άγιον Όρος 1988.

(Από την διάλεξη που έγινε στην πόλη της Καβάλας από τον Αγιορείτη Μοναχό Παρθένιο στις 4-4-1987). 

Ο Αγιορείτης Μοναχός Παρθένιος, ενώ σπουδαζε στην Αμερική οικονομικά αποφάσισε να μονάσει ξαφνικά στα απομακρυσμένα Ιερά Κελιά της Κερασιάς,  τις παρυφές του Άθως, σε υψόμετρο 700 μ. – Σήμερα η τοποθεσία Κερασιά έχει 10 κελιά και 35 μοναχούς. Από τον Αρσανά μέχρι τα Κερασιώτικα Κελιά είναι απόσταση μιας ώρας με τα πόδια. Η μεταφορά τροφίμων γίνεται με αλυσσίδα μουλαριών. Κάποια ημέρα ενώ ανέβαινε το ανηφορικό μονοπάτι  ο π. Παρθένιος πάνω σε ένα φορτωμένο μουλάρι, το μπροστινό μουλάρι παραπάτησε και έπεσε στον γκρεμό παρασύροντας και τον π. Παρθένιο στον θάνατο. Λίγα μόνο χρόνια μετά την αξιοσημείωτη αυτή ομιλία. [Β. Π. αυτά άκουσα από διηγήσεις ανθρώπων που τον ήξεραν τότε πριν 40 χρόνια]. Η ομιλία αυτή κατεγράφη αρχικά σε κασέτα μαγνητοφώνου και κατόπιν απομαγνητοφωνήθηκε. Κυκλοφόρησαν τότε δύο μικρα βιβλιαράκια στην Θεσσαλονίκη. [Παρακάτω υπάρχουν σε μορφή pdf και τα δύο βιβλιαράκια]

Περί των Μελλόντων Συμβαίνειν. . .

. . . Στην έρημο του Αγίου Όρους, όπου ζούμε, φθάνουν πολύ λίγα νέα και αυτά καθυστερημένα. Μερικά από αυτά τα νέα μού έδωσαν την αφορμή να διαλέξω το θέμα μου. 

Αυτό τον καιρό έφτασαν στ’ αυτιά μας πρωτάκουστα και απαράδεκτα πράγματα. Ειπώθηκε ότι δεν πρέπει να ασχολούμαστε με τα μέλλοντα να συμβούν επειδή η Αποκάλυψη είναι ένα σφραγισμένο βιβλίο. Επίσης λέχθηκε ότι ο Χριστιανός μπορεί να πάρει εξωτερικά, στο μέτωπο ή στο χέρι το σφράγισμα του Αντιχρίστου, μόνον εσωτερικά να μη αρνηθεί τον Χριστό και θα έχει τη συνείδηση του ήσυχη. Ακόμη, αναφέρθηκε ότι ο Χριστιανός αφού σφραγισθεί μπορεί να βάλει επάνω στο σφράγισμα ένα σταυρό και όλα θα είναι τακτοποιημένα. 

Όμως η παράδοση της Εκκλησίας μας, η ιστορία των Αγίων και των μαρτύρων, και κυρίως η Αγία Γραφή — όπως την ερμηνεύουν οι Άγιοι Πατέρες και όχι ο καθένας αυθαίρετα— μας λέγουν αλλά πράγματα. 

Για τα Μέλλοντα Συμβαίνειν. . . 

1. Ο ίδιος ο Κύριος όχι μόνο μας προτρέπει, αλλά και μας παροτρύνει να παρατηρούμε «τα σημεία των καιρών». Και εάν ήθελε σήμερα να μας μιλήσει θα μας έλεγε: Με τα ραντάρ, τους δορυφόρους και τις μετεωρολογικές υπηρεσίες γνωρίζετε «τι καιρό θα κάνει αύριο». Αυτά τα προσέχετε και τις πιο πολλές φορές δεν αστοχείτε. Τα σημεία όμως της παρουσίας και γενικά των έσχατων ήμερων γιατί δεν τα παρατηρείτε;
2. Η Αποκάλυψη του Αγίου Ιωάννου είναι βέβαια «βιβλίον εσφραγισμένον». Οι Πατέρες όμως εν συνόδω κανόνισαν να είναι από τα αναγινωσκόμενα. Τότε τι θέση έχει μέσα στον Κανόνα της Καινής Διαθήκης;
3. Γνωρίζουμε άλλωστε ότι για την Πρώτη Παρουσία του Κυρίου μας υπάρχουν στην Παλαιά Διαθήκη 300 προφητείες που με πολλή προσοχή τις διάβαζαν οι Ιουδαίοι. Αλλά όταν ήρθε ο καιρός και εκπληρώθηκαν αυτές οι προφητείες στο πρόσωπο του Κυρίου μας, οι θεολόγοι τους τις παρερμήνευσαν και τις απέρριψαν. Και χάθηκαν αυτοί και όσοι τους πίστεψαν. 

Στην Καινή Διαθήκη υπάρχουν παραπάνω από 500 προφητείες για την Δευτέρα Παρουσία. Δεν θα έπρεπε οι πιστοί να τις προσέχουν; Τότε γιατί και για ποιους γράφτηκαν; Και γιατί η πρώτη εκκλησία όχι απλώς τις πρόσεχε αλλά ανέπνεε μέσα σ’ αυτό το εσχατολογικό κλίμα;

Έρχομαι τώρα στο θέμα του χαράγματος. 

Στο κατά Ιωάννη Ευαγγέλιο στο κεφάλαιο 13 στο στίχο 38 διαβάζουμε: «Αλήθεια, αλήθεια σου λέω, πριν λαλήσει ο πετεινός θα μ’ έχεις απαρνηθεί τρεις φορές». Μιλάει ο Κύριος μας. Ο προγνώστης Θεός λέγει στον Απόστολο Πέτρο ότι θα τον αρνηθεί. Και είναι γνωστό πως ο Πέτρος Τον αρνήθηκε. 

Αυτή η τριτή άρνηση, έτσι χαρακτηρίζεται από τον Κύριο, του Απόστολου Πέτρου ήταν εσωτερική ή εξωτερική; Αυτό που μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα είναι ότι ήταν τουλάχιστον εξωτερική. Μόλις λάλησε ο πετεινός γύρισε ο Κύριος και κοίταξε τον Πέτρο. Εκείνος κατάλαβε ότι και η εξωτερική αυτή πράξη ήταν άρνηση. Τι κάνει αμέσως; «Εξελθών έξω έκλαυσε πικρώς». Μήπως είπε στον εαυτό του «Δεν πειράζει αυτά όλα είναι εξωτερικά. Λόγια είναι, τα πήρε ο αέρας. Είπα, ξείπα. Η ψυχή μου μετράει τι λέει» όπως θα λέγαμε εμείς σήμερα; Μήπως ανάπαυσε με ψευτιές και φτηνές δικαιολογίες τη συνείδηση του; Όχι. Αλλά, «Εξελθών έξω έκλαυσε πικρώς». 

Εάν ένας λόγος χαρακτηρίζεται σαν άρνηση από τον Δεσπότη Χριστό και η ενθύμηση της φέρνει στα μάτια του Απόστολου Πέτρου πικρά δάκρυα μετανοίας, πώς πρέπει να χαρακτηρίζεται μία ανεξίτηλη σφραγίδα του Αντιχρίστου στο χέρι ή στο μέτωπο του χριστιανού; Τι τιμωρία θα επιφέρει; Τι θα πει, την φέρει εξωτερικά στο σώμα και όχι εσωτερικά στην ψυχή;

Στην Αποκάλυψη του Ιωάννου, στα κεφάλαια 14ο, 16ο και 20ο μιλάει καθαρά για το θηρίο και για το χάραγμα στο μέτωπο ή στο χέρι. Αλληγορική ερμηνεία δεν χωράει εδώ. Είναι σαφή τα πράγματα. Μιλάει ότι δεν θα μπορείς να πουλάς και να αγοράζεις αν δεν έχεις αυτό το χάραγμα. 

Για να δούμε σήμερα τι συμβαίνει στον πλανήτη μας. Τι σημεία έχουμε, πού και πώς εφαρμόζονται και ποιες είναι οι μελλοντικές τους προοπτικές και εξελίξεις. 

Θα σας πω κάτι απ’ την επιστήμη μου. 

Ο Χριστός και ο διάβολος είναι τα δύο αντίθετα. Ο Χριστός Θεός, ο διάβολος ένα ξεπεσμένο, αξιοθρήνητο κτίσμα. Δεν υπάρχει τίποτε κοινό μεταξύ τους. Ο Χριστός ήρθε να καταργήσει τα έργα του διαβόλου. Ποτέ του και ιδιαίτερα στην ένσαρκη επίγειο ζωή Του, που την έζησε και για να είναι σαν παράδειγμα για μας, δεν συμβιβάστηκε με το διάβολο. Και αυτό απαιτεί από εμάς. Στην Εκκλησία της Λαοδικείας λέει «Επειδή είσαι χλιαρός, και ούτε ζεστός ούτε κρύος, θα σε ξεράσω από το στόμα μου» (Αποκάλυψη 3:16). Ο Χριστός δεν θέλει τους δικούς του νερόβραστους, να δίνουν μεσοβέζικες, διπλωματικές λύσεις, να θέλουν και το σκύλο χορτάτο και την πίττα ακέραια. 

Το τετέλεσται ― δηλαδή τελείωσε το έργο της σωτηρίας των ανθρώπων― που είπε ο Κύριος πάνω στο Σταυρό, μας δίνει την δυνατότητα να ζήσουμε μια 100% χριστιανική ζωή, χωρίς συμβιβασμούς. Το εγγυάται ο Κύριος. 

Κοιτάξτε πώς παρουσιάζει τον χριστιανό ο Απόστολος Παύλος στην προς Εφεσίους Επιστολή του (Εφεσίους 6:10-20). Τον παρουσιάζει σαν στρατιώτη του Χριστού και περιγράφει την πνευματική πανοπλία του: Θώρακα, ζώνη, θυρεό, περικεφαλαία, μάχαιρα. Εδώ βλέπουμε αδελφοί μου ότι δεν άφησε ο Χριστός το πλάσμα του, κακομοίρη, άοπλο στα χέρια του σατανά. Του έδωσε τέτοια όπλα, τέτοια πνευματική πανοπλία, που καθιστούν τον διάβολο κακομοίρη και άοπλο στα χέρια του άνθρωπου. 

Να τι μας λέγει και ο Απόστολος Ιάκωβος: «Αδελφοί υποταχθείτε, λοιπόν, στον Θεό· αντισταθείτε στον διάβολο, και θα φύγει από σας. Πλησιάσετε στον Θεό, και θα πλησιάσει σε σας» (Ιακώβου 4:8). 

Για να δούμε τι μας λέγουν οι Άγιοι Πατέρες της Εκκλησίας:

1. Ο Άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων (313-386 μ.Χ.)

. . . Και κανείς να μη τολμήσει να ορίσει το πότε ακριβώς θα γίνουν αυτά, ούτε πάλι να κοιμάται ήσυχος, διότι λέγει «Αγρυπνείτε· επειδή, κατά την ώρα που δεν στοχάζεστε, έρχεται ο Υιός τού ανθρώπου». (Ματθαίος 24:44,50) 

Αλλά επειδή έπρεπε να γνωρίζουμε τα σημεία της συντέλειας και επειδή αναμένουμε τον Χριστόν, για να μη πεθάνουμε απατηθέντες και πλανηθούμε από τον Αντίχριστο, οι Άγιοι Απόστολοι κινηθέντες από θεία προαίρεση προσήλθαν στον διδάσκαλο τους και είπαν: «Πες μας, πότε θα γίνουν αυτά; Και ποιο θα είναι το σημείο της παρουσίας σου, και της συντέλειας του αιώνα;». Και ο Κύριος μας απήντησε: «Βλέπετε μήπως κάποιος σάς πλανήσει. . . » (Ματθαίος 24:3,4). Εδώ χρειάζεται να κάνουμε ένα σχόλιο. Ο Κύριος μας δεν αρνήθηκε την απάντηση όπως ισχυρίζονται σήμερα μερικοί: «Μην εξετάζετε αυτά τα πράγματα. είναι επικίνδυνο. Δεν είναι δουλειά σας κ. ά.». Σ’ αυτούς λέμε ότι το αντίθετο της κατάχρησης είναι η καλή χρήση και όχι η απαγόρευση της χρήσης. 

Και αφού συνεχίσει ο Άγιος να μιλά για αυτά τα πράγματα προσθέτει: «Λοιπόν άνθρωπε, φύλαξε σε παρακαλώ τον εαυτό σου. Έχεις τώρα όλα τα προγνωστικά του Αντιχρίστου. Και μη τα σκέπτεσαι μόνο εσύ αλλά να τα λέγεις και να ενημερώνεις και τους άλλους, όσους δύνασαι περισσότερους». 

2. Ο Άγιος Ιππόλυτος Ρώμης (3ος αιώνας μ.Χ.)

 «. . . Φανερώθηκε ο Σωτήρας ως αρνί, και αυτός θα φανεί ως αρνί, από μέσα όμως θα είναι λύκος. . . Ο Κύριος σφράγισε τους πιστούς του, και αυτός θα σφραγίσει τους δικούς του πιστούς». 

Μας κάνει εδώ εντύπωση πως ο Άγιος καθαρά αντιδιαστέλλει τα δύο σφραγίσματα σαν δύο αντίθετα πράγματα. 

3. Άγιος Ειρηναίος, Επίσκοπος Λουγδούνου (2ος αιώνας μ.Χ.)

Πρωτίστως στο σύγγραμμα του περί Αντιχρίστου επιπλήττει με δριμύτητα αυτούς που παραχαράσσουν τον αριθμό 666 με το 616. Στην εποχή του πολλοί αναζητούσαν να βρούνε ονόματα που το άθροισμα των γραμμάτων τους να είναι 666. Συγχωρεί όσους απλώς και άδολα αντικατέστησαν το 666 με το 616 αλλά για τους άλλους που κινήθηκαν από κενοδοξία τους δηλώνει ότι δεν θα είναι χωρίς ζημία, χωρίς τιμωρία η πράξη τους. Το ότι ο Θεός μας φανέρωσε τον αριθμό αυτό δεν είναι τυχαίο. Έχει κάποιο πρακτικό σκοπό. Πρέπει να έχουμε το νου μας. 

Και τώρα θέλω ιδιαίτερα την προσοχή σας. Το παρακάτω χωρίο του Αγίου Ειρηναίου έχει χρησιμοποιηθεί από μερικούς σήμερα έξω από τη φυσική σειρά του λόγου και οδηγεί σε λάθη, σε πλάνη. είναι σε συνέχεια των όσων αναφέραμε πιο πάνω. 

 «Ασφαλέστερον και ακινδυνώτερο είναι το να περιμένει κανείς την έκβαση της προφητείας» (εδώ σταματούν μερικοί για να υποστηρίξουν με αυτά τις δοξασίες τους αλλά ο Άγιος συνεχίζει) «η το καταστοχάζεσθαι και υπομαντεύεσθαι ονόματα τα τυχόντα, πολλών ονομάτων ευρεθήναι δυναμένων εχόντων τον προειρημένον αριθμόν και ουδέν ήττον μενεί η αυτή ζήτησις· ει γάρ πολλά εστί τα ευρισκόμενα ονόματα έχοντα τον αριθμόν, ποιον εξ αυτών φορέσει ο ερχόμενος ζητηθήσεται». Και καταλήγει: «Ημείς ουν ουκ αποκινδυνεύομεν περί του ονόματος του Αντιχρίστου, αποφαινόμενοι βεβαιωτικούς. Ει γάρ έδει αναφανδόν τω νυν καιρώ κηρύττεσθαι τούνομα αυτού, δι’ εκείνου αν ερρέθη του και την Αποκάλυψιν εωρακότος. . . Νυν δε τον μεν αριθμόν του ονόματος εδήλωσε ίνα φυλασσώμεθα εκείνον ερχόμενον ειδότες τις εστίν Το δε όνομα εσιώπησεν ότι μη άξιον αναγορεύεσθαι υπό του Πνεύματος του Αγίου» (Sources Chretiennes τόμος 153 σελ. 381-385). 

4. Άγιος Ανδρέας και Άγιος Αρέθας Καισαρίας

Και την μεν ακρίβειαν της ψήφου ως και τα λοιπά τα περί αυτού γεγραμμένα ο χρόνος αποκάλυψη και η πείρα τοις νήφουσι. 

5. Άγιος Εφραίμ ο Σύρος 306-373 μ.Χ. 

 «Λοιπόν αδελφοί μου φρικτός είναι ο αγώνας σε όλους τους φιλοχρίστους ανθρώπους ώστε μέχρι της ώρας του θανάτου να μη δειλιάσουν ούτε αμελήσουν όταν χαράσσει ο Δράκος την σφραγίδα του αντί του Σταυρού του Σωτήρος. Διότι κάθε τρόπο θα μεταχειρισθεί ώστε καθόλου να μην αναφέρεται το όνομα του Κυρίου μας και Σωτήρος στον καιρόν εκείνο. Διότι εάν κάποιος δεν σφραγίζεται με την σφραγίδα εκείνου, δεν θα μπορεί να γίνει αιχμάλωτος στα φαντάσματα του, ούτε ο Κύριος θα απομακρυνθεί απ’ αυτόν αλλά θα τον φωτίζει και τον σύρει προς τον εαυτόν του». 

Και παρακάτω μας λέγει: «Προσέχετε αδελφοί μου την υπερβολή του Θηρίου, διότι μεταχειρίζεται διάφορα τεχνάσματα πονηρίας. 

Άρχεται από την γαστέρα (το στομάχι), ίνα τις μη έχων φαγητά αναγκασθεί να λάβει την σφραγίδα εκείνου· (καταναλωτική κοινωνία) όχι ως έτυχε σε κάθε μέρος του σώματος, αλλά στο δεξί χέρι και στο μέτωπο, για να μη έχει εξουσία ο άνθρωπος να κάνει με αυτό το σημείο του σταυρού, μήτε πάλιν στο μέτωπο να σημείωσει το Άγιο όνομα του Κυρίου. Διότι γνωρίζει ο άθλιος, ότι όταν ο σταυρός του Κυρίου σφραγιστεί πάνω στον άνθρωπο λύνει πάσα την δύναμη του εχθρού και για αυτό σφραγίζει την δεξιά του άνθρωπου». (Εφραίμ ο Σύρος Μάρκου Σαρκοράφου ―Αθήναι 1935 σελ. 328). 

 «Εάν αδελφέ μου παραλαμβάνεις τον σταυρό στην βοήθειαν σου δεν θα σε πλησιάσουν κακά και μάστιγα δεν θα εγγίσει το σώμα σου. Διότι τούτον βλέπουν οι ενάντιες δυνάμεις, φρίττουν και αναχωρούν. Ούτος κατήργησε την πλάνη των δαιμόνων, ούτος την οικουμένη πάσα φώτισε, ούτος το σκότος αφάνισε και το φως ξαναέφερε. —Ω ποιο στόμα, ή ποια γλώσσα μπορεί να εγκωμιάσει το ακαταμάχητο τείχος των Ορθοδόξων, το νικηφόρο όπλο του μεγάλου Βασιλέως Χριστού. Ο σταυρός είναι η ελπίδα των Χριστιανών, η βακτηρία των χωλών. . . » (σελίδα 333). Και συνεχίζει ο Άγιος να πλέκει το εγκώμιο του σταυρού. 

Πώς λοιπόν αδελφοί μου με ποιο δικαίωμα, με ποια λογική να αναμείξω τον Τίμιο και Ζωοποιό Σταυρό με το διαβολικό χάραγμα του Αντιχρίστου, όπως μας υποδεικνύουν μερικοί; Δεν είναι μία βέβηλη πράξη;

Όλα τα πράγματα δεν δέχονται αγιασμό. Π. χ. την πέτρα ένας Άγιος με την προσευχή του μπορεί να την κάνει ψωμί. Δέχεται αγιασμό. Την ακαθαρσία όμως όχι. Το νερό το διαβάζει ο Ιερεύς και γίνεται αγιασμός αλλά, ζητώ συγγνώμη, τα ούρα ποτέ δεν γίνονται. Τι θα κερδίσουμε αν βάλουμε το σταυρό πάνω στο χάραγμα, στη σφραγίδα του Αντιχρίστου; Μήπως ο διάβολος αγιάζεται, ή μήπως αυτοί που λένε αυτά είναι πιο φιλάνθρωποι από το Θεό; Αν ίσχυαν αυτά, δεν θα μας τα υπεδείκνυε ο Θεός, δεν θα τα έγραφε η Αγία Γραφή, δεν θα τα ανέφεραν οι Πατέρες; Αλλά και η Αγία Γραφή και οι Πατέρες της Εκκλησίας βλέπουμε τι γράφουν. Ακούστε τι λέγει ο Κύριος: «Κανείς δεν μπορεί να δουλεύει δύο κυρίους διότι ή τον ένα θα μισήσει και τον άλλον θα αγαπήσει, ή στον ένα θα προσκοληθεί και τον άλλον θα καταφρονήσει. Δεν μπορείτε να δουλεύετε και τον Θεόν και τον μαμωνά» (Ματθαίος 6:24). 

Μέχρι τώρα είδαμε τι μας λένε η Αγία Γραφή και οι Πατέρες. 

Για να δούμε τι έχουν να μας πουν αλλά, εκλεκτά τέκνα της Εκκλησίας, οι Άγιοι Μάρτυρες. 

Η Εκκλησία τράφηκε από τα πρώτα χρόνια της μέχρι σήμερα έκτος από την Αγία Γραφή και με την Ιερά Παράδοση. Αναπόσπαστο μέρος της Ιεράς Παράδοσης είναι τα μαρτυρολόγια, δηλαδή οι διηγήσεις ή οι αναφορές για το πώς μαρτύρησε κάποιος αδελφός. Οι χριστιανοί διηγούνται αυτά είτε στους πιστούς του άμεσου περιβάλλοντος τους, είτε σαν εκκλησία στέλνουν επιστολές-αναφορές σε μια άλλη εκκλησία κοντινή ή μακρινή. Έτσι π.χ. η εκκλησία του Λουγδούνου, της σημερινής Λυών στη Γαλλία, στέλνει επιστολή στις εκκλησίες της Μικράς  Ασίας και Φρυγίας και εκθέτει τα συμβάντα και τα μαρτύρια των αδελφών στο διωγμό που είχε προηγηθεί, γύρω στο 177 μ.Χ. 

Αργότερα εκκλησιαστικοί συγγραφείς μάζεψαν όλα αυτά τα γραπτά και άγραφα μαρτυρολόγια και τα παρέδωσαν στην Εκκλησία οργανωμένα και συστηματοποιημένα. 

Γιατί λοιπόν η Εκκλησία έδωσε τόση μεγάλη προσοχή στα μαρτυρολόγια και τράφηκε και τρέφεται και από αυτά; Διότι με το μαρτύριο ο χριστιανός προσυπογράφει την πίστη του και την αγάπη του προς τον Νυμφίο Χριστό. Δίδει στον Αγαπημένο ότι πιο πολύτιμο έχει. Τη ζωή του, τον εαυτό του. 

Γι’ αυτό η Εκκλησία τιμά τη μνήμη τους με τροπάρια, κανόνες, δοξαστικά, συναξάρια, αγρυπνίες και πανηγύρεις. Τους τιμά διότι είναι φωτεινά παραδείγματα για τους πιστούς, διότι δεν νέρωσαν το κρασί τους, διότι εφάρμοσαν την εντολή του Θεού «Αγαπήσεις Κύριον τον Θεόν σου εξ όλης της ψυχής σου και εξ όλης της ισχύος σου και εξ όλης της διανοίας σου και τον πλησίον σου ως εαυτόν». Οι Άγιοι μάρτυρες μαρτύρησαν και για τον πλησίον. Με το παράδειγμα τους όχι μόνο δεν εσκανδάλισαν αλλά εθέρμαναν την πίστη των αδελφών, εστήριξαν τους ολιγοψύχους, ενίσχυσαν και άλλους συλληφθέντες χριστιανούς και τους ενδυνάμωσαν την ώρα του μαρτυρίου, ώστε και με αυτόν τον υπέροχο τρόπο, τη θυσία, να κηρύττουν τον Χριστό. Πολλές φορές αυτοί οι δήμιοι τους, βλέποντας την καρτερία, τη χαρά και την ειρήνη των μαρτύρων ομολογούσαν με μεγάλη φωνή τον Χριστό και μαρτυρούσαν και αυτοί. Αλλά το πιο σημαντικό είναι ότι ο ίδιος ο Κύριος τους τιμά, δείχνει την ευαρέσκεια του για τη θυσία τους, είτε την ώρα του μαρτυρίου, είτε μετά το μαρτύριο είτε και στις δύο περιπτώσεις. Π. χ. ο πρωτομάρτυς Στέφανος βλέπει την δόξα του Θεού και τον Χριστό να κάθεται στα δεξιά Του. Τα τίμια λείψανα των μαρτύρων ευωδιάζουν, θαυματουργούν, ιατρεύουν. 

Έχουμε περιπτώσεις όπου οι Άγιοι μάρτυρες που θα μπορούσαν να ξεφύγουν, να απαλλαγούν από το μαρτύριο αλλά δεν το έκαναν. Όσοι το έκαναν και επέστρεψαν αργότερα στην εκκλησία παρέμεναν για αρκετά χρόνια στον εξωνάρθηκα του ναού χωρίς Θεία Κοινωνία, προσκλαίοντες. 

Να τι συνέβαινε. Υπήρχαν περιπτώσεις που οι δικάζοντες τους χριστιανούς πρότειναν διάφορες «ανώδυνες» όπως θα έλεγαν σήμερα μερικοί, λύσεις, για να τους απαλλάξουν από το μαρτύριο. Π.χ. Γυρνώντας το κεφάλι άλλου να ρίξουν πάνω στο ειδωλολατρικό βωμό λίγο θυμίαμα ή να κάψουν μερικά βιβλία της Εκκλησίας ή μόνο να ακουμπήσουν τον βωμό. 

Πολλές φορές οι συγγενείς των μελλοθανάτων χριστιανών εξαγόραζαν από τους δικαστές πιστοποιητικά που ανέφεραν ότι ο τάδε κρατούμενος χριστιανός εθυσίασε χωρίς βέβαια να έχει γίνει κάτι τέτοιο. 

Ή τους παρώτρυναν να κάψουν ειδωλολατρικά αντί για χριστιανικά βιβλία. Για όσους υποχωρούσαν σε όλες αυτές τις προαναφερθείσες περιπτώσεις ακόμη και στη μία ή στην άλλη από τις δύο τελευταίες περιπτώσεις η Εκκλησία θεωρούσε την πράξη αυτή άρνηση. Διότι στη συνείδηση και των ειδωλολατρών και των ασθενών στην πίστη είχαν πράγματι θυσιάσει. Η Εκκλησία δεν δέχεται το βόλεμα, τον συμβιβασμό σαν τρόπο ζωής της. Έχει και αντιπαραθέτει θαυμαστούς τρόπους ζωής. 

Αυτό το βιβλίο, για όσους δεν το ξέρουν λέγεται Πηδάλιο. Με αυτό πηδαλιουχείται, καθοδηγείται η Εκκλησία. Σ’ αυτό μέσα υπάρχουν οι αποφάσεις των Αγίων Οικουμενικών Συνόδων, Τοπικών Συνόδων και Αγίων Πατέρων της Εκκλησίας για διάφορα θέματα που απασχόλησαν κατά καιρούς την Εκκλησία. Εδώ μέσα αναφέρονται αναλυτικά οι περιπτώσεις και τα επιτίμια που επιβάλλονται σε κάθε περίπτωση αρνήσεως. Θα σας διαβάσω ένα πολύ μικρό κομμάτι που είναι σχετικό με το θέμα μας. 

Είναι μία παρατήρηση εις τον ΞΒ (62ο) Αποστολικό κανόνα. 

 «Φοβερά δε αληθώς, γράφει, είναι η Ιστορία, όπου αναφέρεται εις τον βίον του Μεγάλου Παϊσίου. Ούτος γαρ είχε μαθητήν, προς τον όποιον ένας Εβραίος ποτέ είπε ταύτα: Ο Χριστός όπου προσκυνείτε εσείς, δεν είναι εκείνος, όπου μέλλει να έλθει αλλά άλλος. Προς τα οποία λόγια με απλότητα απεκρίθη εκείνος τούτο μόνον, ίσως έτσι είναι η αλήθεια, και παρευθύς, ω του θαύματος! έχασε την χάριν του Αγίου Βαπτίσματος. . . 

Τόσον γάρ λεπτόν πράγμα είναι η πίστη, ώστε οπού ημπορεί να την αρνηθεί και όποιος παραβεί μίαν μοναχήν συλλαβήν, ή κάμει ένα νεύμα μονάχα κατά της πίστεως. . . , και οι τοιούτοι δεν δύνανται να την αναλάβουν (την πίστη) ως ο προρρηθείς, χωρίς μεγάλην μετάνοιαν και ικανοποίησιν». 

Πριν από λίγες μέρες γιορτάσαμε το μαρτύριο των Αγίων Σαράντα Μαρτύρων που ετελειώθησαν στη λίμνη της Σεβάστιας. Ακούστε πώς ενεθάρρυναν ο ένας τον άλλον για να μη αρνηθούν τον Χριστό και να μπουν στα παγωμένα νερά της λίμνης: «. . . Δριμύς ο χειμώνας αλλά γλυκύς ο Παράδεισος, θλιβερός ο πάγος αλλά η απόλαυση του Παραδείσου γλυκύτατη· ολίγον ας υπομείνουμε και θα μας θερμάνει ο κόλπος (η αγκαλιά) του Αβραάμ. Έναντι του κόπου μιας νύκτας, ας εξαγοράσουμε χαρά αιώνια. Πόσοι στρατιώτες στον καιρό μας δεν έπεσαν στον πόλεμον για την αγάπη του φθαρτού βασιλέως. Εμείς για την αγάπη του άφθαρτου Βασιλέως, τόσο λίγο να μη υπομείνουμε. Μη δειλιάσουμε λοιπόν ω συστρατιώτες· να μη δώσουμε ώτα στον διάβολο. Σώμα είναι ας μη το λυπηθούμε. Επειδή οπωσδήποτε κάποτε πρόκειται να πεθάνουμε. Ας πεθάνουμε λοιπόν τώρα θεληματικώς, για να ζήσουμε αιώνια. Ας γίνωμε θυσία στον Θεό θυσιάζοντες τα μέλη μας υπέρ της αγάπης του Χριστού». Βλέπετε αδελφοί μου σε τι επίπεδα πνευματικά ζούσαν οι μάρτυρες, άνθρωποι σαν κι εμάς, με τη Χάρη του Θεού; Αποτέλεσμα: Σαράντα στεφάνια κατεβαίνουν από τον Ουρανό και τους στεφανώνουν. 

Ο Μέγας Βασίλειος στην ομιλία που έκανε τον καιρό εκείνο στους χριστιανούς της Επισκοπής του για τον Μάρτυρα Γόρδιο αναφέρει τα εξής: Οι φίλοι του του έλεγαν «Πες την άρνηση μόνο με τον λόγο και κράτα την πίστη με την ψυχή, όπως θέλεις. Πάντως ο Θεός δεν δίδει προσοχή στην γλώσσα, αλλά στην διάθεση του ομιλούντος. Διότι έτσι θα μπορέσεις και τον δικαστή να καταπραΰνεις και τον Θεό να εξιλέωσεις». 

Και ο μάρτυς απήντησε: «Η γλώσσα η οποία πλάσθηκε από τον Χριστό δεν ανέχεται να πει κάτι εναντίον του Κτιστού. Διότι με την καρδία πιστεύομε στην δικαίωση, με το στόμα δε ομολογούμε ότι οδηγεί στην σωτηρία. Από τα λόγια μας μας κρίνει (ο Θεός). Από τα λόγια μας μας δικαιώνει και από τα λόγια μας μας καταδικάζει. Ας μη πλανάσθαι. Ο Θεός δεν εμπαίζεται. Δεν έχετε διαβάσει την φοβερή απειλή του Κυρίου, «όποιος με αρνηθεί εμπρός στους ανθρώπους και εγώ θα τον αρνηθώ εμπρός στον Πατέρα μου τον Ουράνιο». 

Να πω και ένα άλλο παράδειγμα στην αγάπη σας, γιατί πρέπει να ειπωθεί. 

Ο Ιουλιανός ο Παραβάτης έγινε αυτοκράτορας του Βυζαντίου μετά τον Κωνστάντιον, υιόν του Μεγάλου Κωνσταντίνου. Όμως ήταν ειδωλολάτρης και επέφερε πολλούς διωγμούς στην Εκκλησία. Ένα από τα έργα του ήταν κι αυτό: Ήξερε ότι οι Χριστιανοί νήστευαν την πρώτη εβδομάδα των νηστειών και διατάσσει να σηκωθούν από την αγορά όλα τα τρόφιμα και να αντικατασταθούν με αλλά τα οποία είχαν ραντισθεί και μιανθεί με αίματα θυσιών ειδωλολατρικών χωρίς αυτό να γίνει γνωστό στο κοινό. Τι συνέβη όμως. 

Εμφανίζεται στον Πατριάρχη Ευδόξιο οφθαλμοφανώς ο μάρτυς Θεόδωρος και του λέγει: «Όσο πιο γρήγορα μπορείς μάζεψε τους Χριστιανούς και πες τους να μη φάνε τίποτα από αυτά που βρίσκονται στην αγορά γιατί έχουν μιανθεί. Σ’ αυτούς δε που δεν έχουν να φάνε φτιάξε κόλλυβα και δώσε τους». Έτσι καταισχύνθη ο αυτοκράτορας Ιουλιανός, διότι κανείς δεν αγόρασε τα μιασμένα τρόφιμα. Η Εκκλησία θεωρεί την μιαροφαγία άρνηση και στο Πηδάλιο υπάρχουν σχετικοί κανόνες που κανονίζουν (τιμωρούν) τους μιαροφαγήσαντας. 

Ο Θεός δεν αφήνει και δεν θα αφήσει τον λαό Του. Εμείς μη γνωρίζοντας τα μεγαλεία της Πίστεως μας ζητάμε σήμερα συμβιβασμούς, κάνουμε «εξυπνάδες», «πονηριές», νομίζουμε ότι βαδίζοντας κάποιον άλλο δρόμο και όχι αυτόν που περιεπάτησαν οι Άγιοι της Εκκλησίας θα ζήσουμε καλύτερα. Ο Χριστός είναι η ζωή. Μη ξεχνάμε ότι η Εκκλησία μας είναι Εκκλησία των κατακομβών, των σπηλαίων, του αμφιθεάτρου, της πυράς, του μαρτυρίου. Δεν μπορεί και δεν επιτρέπεται να αρνηθεί τον εαυτό της. 

Μα σαν να σας ακούω να μου λέτε. «Καλά μας τα είπες, τα καταλάβαμε όλα· μα για πες μας τι πρέπει να κάνουμε εμείς εδώ οι αδελφοί στον κόσμο, τι θέλει από μας ο Κύριος;»

Ο Κύριος θέλει αυτά που σας λέει ο Επίσκοπος σας και οι ιερείς σας. Δηλαδή αφού είμαστε βαπτισμένοι Ορθόδοξοι Χριστιανοί πρέπει να έχουμε μετάνοια. Τι θα πει μετάνοια; Αλλαγή νοοτροπίας, αλλαγή σκέψεως, αλλαγή ζωής. Να βγαίνουμε καθημερινά από το δρόμο της αμαρτίας και να βαδίζουμε το δρόμο της Ζωής, της Χάριτος. Να διαβάζουμε πνευματικά βιβλία, να κάνουμε ελεημοσύνες, να αγαπάμε τον Θεό και τον συνάνθρωπο μας. Αυτά πολύ συνοπτικά. 

Ξέρω ότι έχετε φόβο στην καρδιά σας απ’ αυτά που ακούσατε για το μέλλον. Θα ήθελα εδώ, σ’ αυτό το σημείο να δούμε μαζί τι μας λέγει ο Άγιος, ιερομάρτυς και ισαπόστολος Κοσμάς ο Αιτωλός:

«Διδαχές» Αγίου Κοσμά του Αιτωλού (1714-1779)

«Ακόμη να στοχάζεσθαι και την Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου μας, καθώς γράφουν τα βιβλία της Εκκλησίας μας και λέγουν ότι στον όγδοον αιώνα έχει να γίνει το τέλος του κόσμου. Μα πρωτύτερα έχει να γεννηθεί ο Αντίχριστος και να κάνει τόσα κακά στον κόσμο και έχει να ονομάσει του λόγου του υιόν του Θεού και θέλει σταθεί βασιλεύς να ορίσει τον κόσμο όλο και να κάνει θαύματα κατά φαντασία, για να πλανά τους ανθρώπους να το ομολογήσουν δια Χριστόν και όσοι τον πιστεύουν να τους τάζει τόσα αγαθά και ύστερα να τους βουλώνει στο μέτωπο, μάλιστα οι Εβραίοι όλοι έχουν να τον πιστεύσουν. Δια εμάς τους χριστιανούς έχει να στείλει ο Θεός τον προφήτη Ηλίαν για να παραγγείλει και να διδάξει όσοι έχουν Άγιον Βάπτισμα, την βούλα του Ιησού Χριστού, να φυλάγονται να μη πιστεύουν εκείνον τον πλάνον Αντίχριστο και εκείνα οπού τάξει είναι όλα ψεύτικα για να τους γελάσει, να τους βουλώσει. Και καλύτερα να τυραννιστούν και να θανατωθούν παρά να τον πιστεύουν και να βουλωθούν. Αυτά και αλλά έχει να διδάξει ο προφήτης Ηλίας. Και ύστερα εκείνος ο πλάνος ακούοντας το κήρυγμα του προφήτη Ηλία έχει να λυσσάξει από τον θυμό του και να τυραννεί και να παιδεύει όσους δεν τον πιστεύουν με τα πλέον χειρότερα βασανιστήρια και καλότυχος και τρισμακάριος όποιος υπομείνει και δεν βουλωθεί, εκείνος βέβαια θέλει στεφανωθεί και θέλει σταθεί στον χορόν των μαρτύρων. Και πάλιν άθλιος και ταλαίπωρος όποιος πλανηθεί και τον πιστεύσει και βουλωθεί, εκείνος έχει να καίεται πάντοτε στην αιώνια κόλαση μαζί με τον πλάνο Αντίχριστο. 

Αυτά λογιάζω, αδελφοί μου, σας τρόμαξαν την καρδίαν και αληθινά φοβερά πράγματα είναι και εγώ όπου τα λέω τρέμω και δειλιώ, μα τι να κάνω όπου έχω χρέος να σας τα φανερώσω. Λοιπόν ύστερα από αυτά τα κακά του κατηραμένου Αντιχρίστου θέλει λάμψει ο Πανάγιος σταυρός επάνω στον ουρανό. . . ». (Ιωάννου Μενούνου. Κοσμά του Αιτωλού. Διδαχές και Βιογραφία εκδόσεις Τήνος. Σελίδα 176-177). 

 «. . . Καθώς στον καιρό του Νώε οι άνθρωποι δεν πίστευαν αλλά τον περιγελούσαν, έως οπού ήλθε ξαφνικά η οργή του Θεού και ο κατακλυσμός και έπνιξε όλο τον κόσμο, ομοίως και τώρα χριστιανοί μου στην Δευτέρα Παρουσία του Χριστού μας δεν έχουν να πιστεύσουν οι άνθρωποι καθώς και τότε δεν πίστευσαν. Το ξέρω και εγώ χριστιανοί μου πως με περιγελούν και λένε: Τώρα ήλθες εσύ παλιοκαλόγερε, να μας πεις δικά σου λόγια. Τα λόγια οπού σας λέω δεν είναι δικά μου, είναι λόγια του Παναγίου Πνεύματος, οι αμαρτίες είναι δικές μου, και όποιος θέλει να πιστεύσει, πλην είναι ο καθένας ελεύθερος και όπως θέλει να κάνει. Εγώ το χρέος μου κάνω, την πραγματεία μου» (σελ. 269 ως ανωτέρω). 

Κατ’ αρχήν δεν λέμε, δεν έχουμε το δικαίωμα να πούμε και να ορίσουμε πότε θα γίνουν όλα αυτά. Αλλά κατ’ έντολήν του Κυρίου γρηγορούμε για να μη πέσουμε σε πειρασμό. 

Ακούστε πώς μας ενθαρρύνει, πώς μας παρηγορεί, τι λόγια βάζει στην καρδιά μας ο Κύριος. «Μη φοβάσαι εσύ μικρό ποίμνιο· διότι ο Πατέρας ευαρεστήθηκε να σας δώσει την βασιλεία» (Λουκάς 12:32). «Μη φοβάστε. Να εγώ είμαι μαζί σας όλες τις ημέρες της ζωής σας μέχρι τη συντέλεια του αιώνα» (Ματθαίος 28:20). 

Τι λοιπόν θα πούμε επάνω σ’ αυτά. «Εάν ο Θεός είναι με το μέρος μας ποιος μπορεί να είναι εναντίον μας;» (Ρωμαίους 8:31,32). Λάβατε πνεύμα που σας κάνει υιούς δια του οποίου φωνάζουμε «Αββά, Πατέρα» (Ρωμαίους 8:16). Βλέπετε πώς μας δίδαξε ο Χριστός να προσευχώμεθα. «Πάτερ ημών. . . ». «Πατέρα μας. . . ». Και τι Πατέρας. «Ο Θεός αγάπη εστί» (Α΄ Ιωάννης 4:9). Μπροστά σ’ αυτές τις τρεις λέξεις τα πάντα ωχριούν, σβήνουν. «Να έχετε θάρρος· εγώ νίκησα τον κόσμο» (Ιωάννης 16:33). Δεν σας έχει καταλάβει δοκιμασία μεγαλύτερη από την συνήθη σε ανθρώπους. Ο Θεός είναι πιστός και δεν θα σας αφήσει να δοκιμασθείτε περισσότερο απ’ ότι μπορείτε να βαστάξετε αλλά μαζί με την δοκιμασία, θα δώσει και την διέξοδο, δια να μπορέσετε να βαστάξετε (Α΄ Κορινθίους 10:13). Φρονώ ότι τα παθήματα του παρόντος καιρού δεν έχουν καμία αξία συγκρινόμενα προς την δόξα που μέλλει να αποκαλυφθεί σε μας (Ρωμαίους 8:18). Εάν μόνο για την ζωή αυτή έχουμε ελπίσει στον Χριστό είμαστε οι πιο αξιολύπητοι απ’ όλους τους ανθρώπους (Α’ Κορινθίους 15:19). «Ποιος θα μας χωρίσει από την αγάπη του Θεού; Θλίψη ή στενοχώρια ή διωγμός, ή πείνα ή γύμνια ή κίνδυνος ή μάχαιρα. Αλλά σε όλα αυτά είμεθα με το παραπάνω νικητές δια του Χριστού που μας αγάπησε» (Ρωμαίους 8:35,37). «Ο Θεός δεν μας έδωσε πνεύμα δειλίας, αλλά δύναμης και αγάπης και σωφρονισμού (Β΄ Τιμόθεος 1:7). 

Με αυτά και αλλά μας ενθουσιάζει, μας ενθαρρύνει, μας παροτρύνει και μας παρηγορεί η Αγία Γραφή. 

Το πρόβλημα μας άρχισε από τότε που ξεχάσαμε ότι εδώ είμαστε στην εξορία και ότι άλλου είναι το σπίτι μας, η πατρίδα μας και θελήσαμε να κάνουμε τη γη έναν επίγειο υλικό παράδεισο. Μα αν αυτή η εξορία είναι τόσο γλυκιά, τόσο όμορφη που δεν θέλουμε να την αποχωριστούμε, για φανταστείτε πόσο γλυκό, πόσο όμορφο θα είναι το σπίτι μας (στον ουρανό). 

Το πιο συνταρακτικό γεγονός, το πιο συνταρακτικό νέο όλων των εποχών είναι ότι ο Θεός φανερώθηκε με σάρκα, δίδαξε την αλήθεια, θαυματούργησε, σταυρώθηκε, αναστήθηκε … αναλήφθηκε … πάλιν έρχεται μετά δόξης. 

Όλα τα αλλά είναι μικρές ειδησούλες. Η καλύτερη προετοιμασία για τα χρόνια που έρχονται είναι να γίνουμε καλύτεροι χριστιανοί, να αγωνιζόμαστε να κρατήσουμε την πόρτα της καρδιάς μας ανοιχτή στο έλεος, στο φωτισμό και στη Χάρη του Κυρίου μας. 

Ο Κύριος μας είναι ο Κύριος του παντός. Φροντίζει και αγιάζει όλο τον άνθρωπο. Ζωοποιεί τα πάντα, είναι πατήρ οικτιρμών. Και εμείς που είμαστε παιδιά του δεν μπορούμε παρά να ενώσουμε τις προσευχές μας μαζί με όλους τους Αγίους που έζησαν ανά τους αιώνας λέγοντες «Αμήν. Έρχου Κύριε» (Αποκάλυψη Ιωάννης 22:20). 

Ἅγιοι Πατέρες, Χάραγμα καί Ἀντίχριστος-666 (Ἱερομονάχου Παρθενίου Ἁγιορείτου)

Δύο βιβλία ντοκουμέντα ἀπό ἰσάριθμες ὁμιλίες πού εἶχε κάνει ὁ μακαριστός παραδελφός μας Ἱερομόναχος Παρθένιος Ἁγιορείτης (Κερασιώτης) γιά τό ἐπερχόμενο χάραγμα-666 καί τό ἀντίχριστο σύστημα τῆς παγκόσμιας ἠλεκτρονικῆς φυλακῆς.

Ἡ μία ὁμιλία εἶχε γίνει στήν Καβάλα καί ἡ ἄλλη στό Πανεπιστήμιο τῆς Θεσσαλονίκης. Ὁ π. Παρθένιος ἀναπαύεται τώρα στίς οὐράνιες μονές, ἀφοῦ «ἔκανε τό μερτικό του», ὅπως γράφει ὁ ἴδιος, καί μᾶς προειδοποίησε- ἤδη ἀπό τό 1987. Ὁ θάνατός του ἐν ὥρᾳ ὑπακοῆς, οἱ ὁσιακές-μαρτυρικές τελευταῖες του ὧρες, ἀλλά καί ἡ ὅλη του θεοφιλής ζωή πιστοποιοῦν γιά τήν ἀλήθεια τῶν λεγομένων του καί τήν εἰλικρίνεια τῶν προθέσεών του. Ἄς ἔχουμε τήν εὐχή του.
Παραθέτουμε τά βιβλία σέ μορφή pdf.

1. Ἱερομονάχου Παρθενίου Αγιορείτου – Οἱ Πατέρες καί τό σφράγισμα – 1987

‘Ιερομονάχου Παρθενίου Ἁγιορείτου – Οί Πατέρες καί τό σφράγισμα – ‘Ομιλία στήν Καβάλα το 1987.
Κατεβάστε το ἐδῶ:
Ieromonaxou Par8eniou Agioreitou – Oi Pateres kai to Sfragisma – 1987.pdf

2. Μοναχού Παρθένιου Ἁγιορείτου – Ἀνησυχητικά σημεῖα τῶν καιρῶν – Τό Χάραγμα τῆς Ἀποκαλύψεως – Ἅγιον Ὄρος 1988

Κατεβάστε το ἐδῶ.

Μοναχού Παρθενίου Αγιορείτου. Ανησυχητικά σημεία των καιρών. Το χάραγμα της Αποκαλύψεως

hristospanagia3. 

https://hristospanagia3.blogspot.com/2010/11/666_17.html

Η ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΚΑΙ Η ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΤΟΥ ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΟΥ

«Δεν πρέπει να νομίζει κανείς ότι με την εμφάνιση του Αντίχριστου, όλοι θα συμφωνήσουν με τη φιλοσοφία του. Όσοι δεν κάνουν αυτό που μπουν στον πειρασμό από την επιθυμία να διατηρήσουν απλώς τον εαυτό τους, τους θεσμούς τους, τη θέση και τη δύναμη τους. Οι Άγιοι Πατέρες εξηγούν ότι η σφραγίδα του Αντίχριστου δεν τοποθετήθηκε στο μέτωπο και στο χέρι ταυτόχρονα, αλλά στο μέτωπο ή στο χέρι ( Αποκ. 13:16 ). Σύμφωνα με τον Ανδρέα Καισαρείας, όσοι λαμβάνουν στο μέτωπο θα συμμερίζονται τη σκέψη του Αντίχριστου, ενώ όσοι λαμβάνουν στα δεξιά αναγνωρίζουν τη δύναμη των πράξεων του (την εξουσία), εξαπατώντας τους εαυτούς τους πιστεύοντας ότι αυτό μπορεί να γίνει αν «παραμείνουν». μόνο Χριστιανοί στις ψυχές τους.»

• Άγιος Ιερομάρτυρας Δαμασκηνός, Επίσκοπος Τσερνίγκοφ και Γλουχόφσκι-Σταροντουμπσκι

(από το δοκίμιο του «Η Σφραγίδα του Χριστού και η Σφραγίδα του Αντίχριστου»)