Καθώς πλησιάζει το Πάσχα φίλοι μου, οι ειδήσεις για ανασφάλεια στα Ιεροσόλυμα και το ενδεχόμενο να μη πραγματοποιηθεί η τελετή ή να μη μεταφερθεί το Άγιο Φως στην Ελλάδα, προκαλούν ανησυχία αλλά και κακόβουλα σχόλια.
Το γεγονός αυτό ας γίνει αφορμή να θυμηθούμε και να αναλογιστούμε τι ακριβώς εορτάζουμε το Πάσχα. Το Χριστιανικό Πάσχα ΔΕΝ είναι πρωτίστως μια συγκινητική τελετή ή ένα θαυμαστό σημείο, αλλά η ίδια η Ανάσταση του Χριστού, το γεγονός που θεμελιώνει την πίστη και την ύπαρξη της Εκκλησίας μας. Ο απόστολος Παύλος το θέτει με απόλυτη σαφήνεια: “Αν δεν αναστήθηκε ο Χριστός, τότε το κήρυγμα και η πίστη μας είναι κενά” (Α΄ Κορ. 15:14).
Πολλοί πιστοί αναρωτιούνται: “Μπορεί να εορτασθεί το Πάσχα χωρίς το Άγιο Φως από τα Ιεροσόλυμα”; Η απάντηση είναι πολύ απλή και σαφής. Φυσικά και μπορεί! Το πραγματικό ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί είναι: “Ποιό είναι το κεντρικό στοιχείο του εορτασμού του Πάσχα; Η αφή και η μεταφορά του Αγίου Φωτός ή η τέλεση της πασχαλινής θείας Ευχαριστίας”;
Η Ορθόδοξη Παράδοση δεν αφήνει περιθώριο σύγχυσης στο ερώτημα αυτό. Στο κέντρο του Πάσχα βρίσκεται ο ίδιος ο Αναστημένος Χριστός, και η κατεξοχήν συνάντηση μαζί Του γίνεται στη θεία Λειτουργία. Η θεία Ευχαριστία δεν είναι ένα “εθιμικό καθήκον” των ημερών, ούτε μια συγκινησιακή κορύφωση του εορταστικού κλίματος. Είναι η σύναξη της Εκκλησίας “ἐπὶ τὸ αὐτό”, όπου ο Χριστός προσφέρει τον εαυτό Του και μεταδίδεται στους πιστούς ως Σώμα και Αίμα, “εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν καὶ εἰς ζωὴν αἰώνιον”.
Αξίζει επίσης να γνωρίζουμε, ότι η μεταφορά του Αγίου Φωτός με ειδικές πτήσεις και κρατικές τιμές, είναι σχετικά πρόσφατη πρακτική και αφορά λίγες Ορθόδοξες χώρες. Εκατοντάδες Ορθόδοξες κοινότητες ανά τον κόσμο στην Αφρική, στην Ασία, στην Ευρώπη της διασποράς, στην Αμερική, στην Ωκεανία, είναι πρακτικά αδύνατον να λαμβάνουν το Φως από τα Ιεροσόλυμα.
Κι όμως, αυτοί οι πιστοί ΔΕΝ κάνουν “λειψό Πάσχα”! Τελούν κανονικά την Αναστάσιμη Ακολουθία και τη θεία Λειτουργία, και ευλογούν το φως από την “ακοίμητη κανδήλα” του Ιερού Βήματος, ως σημείο της αναστάσιμης χαράς. Η ουσία ΔΕΝ βρίσκεται στην προέλευση του Φωτός, αλλά στο ότι η Εκκλησία ομολογεί και ζει τον Αναστάντα Χριστό!
Άλλωστε, έως το 1988 το Άγιο Φως έφτανε και στην Ελλάδα με πλοίο μια βδομάδα μετά το Μεγάλο Σάββατο. Το 1988, για πρώτη φορά, με πρωτοβουλία του ιδιοκτήτη ταξιδιωτικού πρακτορείου Ιάκωβου Οικονομίδη, ξεκίνησε η μεταφορά του Αγίου Φωτός στην Ελλάδα με αεροπλάνο, αμέσως μετά την αφή του στον Πανάγιο Τάφο. Ή μεταφορά γινόταν με ειδική πτήση της Ολυμπιακής, τα έξοδα της οποίας κάλυπτε το ελληνικό κράτος.
Η αεροπορική μεταφορά του Αγίου Φωτός γινόταν με την ευθύνη ταξιδιωτικού γραφείου ως το 2002, οπότε και την ανέλαβε το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών. Κάθε χρόνο ο έξαρχος του Παναγίου Τάφου της Αθήνας παραλαμβάνει το ιερό ή “ανέσπερον φως” και με ειδική πτήση το μεταφέρει στην Αθήνα, όπου από το 2001 γίνεται η υποδοχή του με τιμές αρχηγού κράτους. Έπειτα μεταφέρεται στη Μητρόπολη Αθηνών, καθώς και σε ένα μεγάλο αριθμό άλλων Μητροπόλεων ανά την Ελλάδα.
Ή Ανάσταση όμως, δεν τιμάται μόνο με φωταψίες, ύμνους και αναστάσιμες ευχές, αλλά βιώνεται κυρίως ως κοινωνία με τη Ζωή που νίκησε τον θάνατο και ως ένταξη του ανθρώπου στο αναστάσιμο ήθος της Εκκλησίας. Πριν τις πτήσεις τσάρτερ δεν κάναμε Ανάσταση δηλαδή; Το Άγιο Φως θα κατέβει και φέτος παντού, όπου υπάρχει ορθοδοξία, όπως κάθε χρόνο από την Ανάσταση του Χριστού το 33μΧ, ακόμα και πριν οικοδομηθεί ο Ναός του Παναγίου Τάφου.
Το Άγιο Φως έχει φυσικά τη δική του θέση ως θαυμαστό σημείο και ως χαρά για τους πιστούς. Κανείς δεν πρέπει να το υποτιμήσει. ΔΕΝ αποτελεί όμως Μυστήριο της Εκκλησίας, ούτε είναι αναγκαία προϋπόθεση για να τελεστεί το Πάσχα. Η Εκκλησία δεν εξαρτά την ύπαρξή της από μια συγκεκριμένη τελετή σε έναν τόπο, όσο ιερός κι αν είναι. Η Ανάσταση δεν μεταφέρεται με αεροπορική πτήση, είναι ήδη παρούσα όπου τελείται η θεία Ευχαριστία!
Αν, λοιπόν, φέτος υπάρξουν εμπόδια στην τελετή ή τη μεταφορά του Αγίου Φωτός, αυτό δεν θα είναι… “θεολογική καταστροφή”. Το Πάσχα ΔΕΝ κινδυνεύει, διότι το Πάσχα είναι ο ίδιος ο Χριστός, και η Εκκλησία Τον συναντά με τον πιο πραγματικό τρόπο στη θεία Ευχαριστία. Εκεί η Ανάσταση γίνεται τροφή, ελπίδα, συγχώρηση, δύναμη για μετάνοια και ανακαίνιση!
Γι’ αυτό, το πιο σημαντικό ερώτημα φίλοι μου, δεν είναι αν θα φτάσει και φέτος στην Ελλάδα το Άγιο Φως από τα Ιεροσόλυμα, αλλά αν θα φτάσει στην καρδιά μας το φως του Αναστάντος Χριστού! Το Φως αυτό μπαίνει μέσα μας μέσω τη μετάνοιας, της συγχώρησης, της αγάπης, της συμμετοχής στη θεία Λειτουργία και, κυρίως, στη θεία Κοινωνία. Εκεί βρίσκεται η καρδιά του Πάσχα!!!
Θα αναφέρω ενημερωτικά, ότι σύμφωνα με έγκυρες πηγές, οι τελετές και η λατρεία δεν έχουν σταματήσει προς το παρόν στον Πανάγιο Τάφο. Έχουν μόνο απαγορευτεί οι αθρόες συναθροίσεις, λόγω επικινδυνότητας. Μέχρι το Πάσχα όμως δεν ξέρει κανείς τι θα γίνει… Έχει ο Θεός!
Ας ευχηθούμε ολόψυχα, αυτό το Πάσχα να γίνει το θαύμα της ειρήνης, εκεί κάτω που σκοτώνονται άνθρωποι. Ας προσευχηθούμε να προστατεύει ο Κύριος και τους αγιοταφίτες Πατέρες. Όσο για το Άγιον Φως, είτε το πάρουμε από τα Ιεροσόλυμα είτε από την “Ακοίμητη Κανδήλα”, και στις δύο περιπτώσεις η Ανάσταση του Κυρίου μας θα γεμίσει με χαρά την ψυχή μας!
Καλή συνέχεια της Μεγάλης Σαρακοστής και εύχομαι να μας αξιώσει και φέτος ο Κύριος να γιορτάσουμε ένα ειρηνικό Πάσχα!!!
(Ανώνυμος εκπαιδευτικός)