Δεν πέταξαν πέτρες. Δεν έβρισαν. Δεν βίασαν. Άνοιξαν μια σημαία. Μια σημαία που για εκείνους σημαίνει πίστη, πατρίδα και θυσία. Μέσα στην Αγία Σοφία – εκεί που κάποτε δοξολογείτο ο Χριστός και τώρα αντηχούν άλλες φωνές – δύο Έλληνες τόλμησαν να θυμίσουν ποιοι είναι και τι δεν ξέχασαν. Το τουρκικό καθεστώς αντέδρασε με τη γνωστή βιαιότητα: σύλληψη, δικαστήριο, κατηγορίες. Αλλά η πράξη τους είναι ήδη νίκη. Και το μήνυμα «Ορθοδοξία ή Θάνατος» ακούγεται πιο ηχηρό από ποτέ.
Η πράξη: Μια σημαία, μια φωτογραφία, μια σύλληψη
Μεγάλη Πέμπτη. Μέσα στον ιστορικό χώρο της Αγίας Σοφίας, που λειτουργεί πλέον ως τζαμί-μουσείο, μια οργανωμένη εκδρομή Ελλήνων τουριστών περνούσε από τους ελέγχους ασφαλείας. Ανάμεσά τους, δύο άτομα: μια γυναίκα με ελληνικό διαβατήριο και ένας άνδρας με διαβατήρια Ελλάδας και Αυστραλίας.
Μόλις βρέθηκαν στον επάνω όροφο της στοάς, έβγαλαν από το μπουφάν τους μια ελληνική σημαία. Όμως, δεν ήταν μια οποιαδήποτε σημαία. Στο κέντρο της δεσπόζει ο δικέφαλος βυζαντινός αετός, σύμβολο της Ορθοδοξίας και του ελληνισμού. Και πάνω της, ένα σύνθημα που δεν αφήνει περιθώρια διπλωματίας:
«Ορθοδοξία ή Θάνατος»
Άνοιξαν τη σημαία, πόζαραν για μια φωτογραφία. Μία, δύο, τρεις φορές. Το προσωπικό ασφαλείας, παρακολουθώντας τις κάμερες, αντιλήφθηκε αμέσως το «πρόβλημα». Παρενέβη. Ακολούθησε σύλληψη, παραπομπή στο δικαστήριο της Κωνσταντινούπολης, και επίσημη κατηγορία για «προσβολή τμήματος του κοινού».
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Το σκεπτικό: Γιατί το έκαναν; Τι ήθελαν να πουν;
Το ερώτημα είναι απλό, αλλά η απάντηση βαθιά. Δεν το έκαναν για τα likes. Δεν το έκαναν για τις κάμερες. Το έκαναν γιατί η Αγία Σοφία δεν είναι απλά ένα κτίριο.
-
Είναι η κορωνίδα της χριστιανοσύνης. Χτίστηκε ως ο μεγαλύτερος ναός της Ορθοδοξίας. Για 916 χρόνια, ήταν ο καθεδρικός ναός του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
-
Είναι σύμβολο της ελληνικής ταυτότητας. Η ύψωση της σημαίας με τον δικέφαλο αετό δεν είναι τυχαία. Είναι υπενθύμιση ότι το κτίριο ανήκει στην ψυχή ενός λαού.
-
Είναι πράξη μνήμης. Όσο κι αν το μετατρέψουν σε μουσείο ή τζαμί, η μνήμη δεν σβήνει. Οι Έλληνες δεν ξεχνούν.
Η πράξη τους ήταν μια μικρή, συμβολική, αλλά απόλυτα ηχηρή επιστροφή σε εκείνο που ήταν η Αγία Σοφία. Μια επιστροφή που το τουρκικό κράτος δεν μπορεί να επιτρέψει, γιατί θα άνοιγε μια άβυσσο αξιώσεων.
Η αντίδραση: Σύλληψη, δικαστήριο, κατηγορίες – Αλλά και σιωπή από την Αθήνα
Οι τουρκικές αρχές ήταν άμεσες και αποτελεσματικές. Οι δύο Έλληνες συνελήφθησαν, παραπέμφθηκαν στο δικαστήριο και αντιμετωπίζουν κατηγορίες. Η Τουρκία, ευαίσθητη σε οτιδήποτε θίγει την κυριαρχία της πάνω στο κτίριο, δεν θα μπορούσε να αντιδράσει διαφορετικά.
Το πιο λυπηρό, όμως, είναι η σιωπή της ελληνικής πολιτικής ηγεσίας. Δεν ακούστηκε καμία επίσημη αντίδραση. Κανένας υπουργός δεν ζήτησε την απελευθέρωσή τους. Κανένας πολιτικός δεν τους υπερασπίστηκε. Αφέθηκαν μόνοι τους στην τουρκική δικαιοσύνη.
Αντίθετα, η ελληνική κοινωνία, μέσω των social media, τους ανακήρυξε ήρωες. Χιλιάδες μηνύματα υποστήριξης, αναδημοσιεύσεις, και μια διάχυτη υπερηφάνεια.
Το ερώτημα: Πράξη ανοησίας ή πράξη ηρωισμού;
Η απάντηση εξαρτάται από τη σκοπιά του καθενός.
-
Για την Τουρκία: Ήταν μια πρόκληση, μια παραβίαση των κανόνων, μια «προσβολή τμήματος του κοινού». Έπραξαν όπως όφειλαν.
-
Για τους Έλληνες: Ήταν μια πράξη πίστης, μνήμης και αντίστασης. Δεν έβλαψαν κανέναν. Δεν βίασαν. Δεν χτύπησαν. Απλά θύμισαν μια αλήθεια που το τουρκικό κράτος θέλει να θάψει.
Οι ίδιοι, πιθανότατα, γνώριζαν το ρίσκο. Ήξεραν ότι η σημαία θα εντοπιστεί, ότι θα συλληφθούν, ότι θα δικαστούν. Το έκαναν anyway. Αυτό δεν είναι αφέλεια. Είναι συνειδητή θυσία για μια ιδέα.
Ιστορική αναδρομή: Από τον Φάναρι στην Αγιά Σοφιά
Η σημαία «Ορθοδοξία ή Θάνατος» έχει μακρά ιστορία. Συνδέθηκε με τους αγώνες των Ελλήνων για την ελευθερία, την πίστη και την πατρίδα. Το σύνθημα είναι ριζωμένο στην ψυχή του Γένους.
Η ύψωσή της στην Αγία Σοφία είναι μια γεφύρωση του χθες με το σήμερα. Μια υπενθύμιση ότι, όσο κι αν άλλαξαν τα σύνορα και οι κυρίαρχοι, η μνήμη παραμένει. Και η μνήμη, τελικά, είναι πιο ισχυρή από οποιονδήποτε νόμο.
Συμπέρασμα: Μια σημαία που σηκώθηκε – Ένα μήνυμα που ακούστηκε
Οι δύο Έλληνες μπορεί να συνελήφθησαν. Μπορεί να τιμωρηθούν. Η σημαία τους κατασχέθηκε. Αλλά η πράξη τους έχει ήδη γράψει ιστορία. Είναι μια στιγμή που θα συζητιέται, που θα αναδημοσιεύεται, που θα εμπνέει.
Το «Ορθοδοξία ή Θάνατος» δεν είναι απλά ένα σύνθημα. Είναι μια στάση ζωής για όσους αρνούνται να ξεχάσουν. Είναι μια υπενθύμιση ότι η πίστη και η ταυτότητα δεν χάνονται με διατάγματα ή με την πάροδο του χρόνου.
Το τουρκικό κράτος κέρδισε τη μάχη της σύλληψης. Αλλά έχασε τη μάχη της ψυχής. Και αυτή είναι η μόνη μάχη που μετράει.