Γλιστρίδα με ξυλάγγουρο σαλάτα

Γλιστρίδα, ένα θεραπευτικό φυτό με ιστορία 2.000 ετών.

Η γλιστρίδα είναι το ζιζάνιο που δεν ξεβοτανίζουμε ούτε από τον κήπο ούτε από τις γλάστρες μας.

Είναι γνωστό σαλατικό που φύεται άφθονα, χωρίς ιδιαίτερη καλλιέργεια κυρίως σε λαχανόκηπους. Στην Ελλάδα, σε πολλά μέρη, εκτός από τις παραπάνω ονομασίες λέγεται και αντραχλίδα ή σκλιμίτσα ή χοιροβότανο ή τρευλό ή και γλυστιρίδα.  Πρωτοεμφανίστηκε στην Ινδία και γρήγορα εξαπλώθηκε σε όλον τον κόσμο. Οι παραδοσιακές κοινωνίες την χρησιμοποιούσαν για να θεραπεύουν πολλά από τα προβλήματα υγείας που σήμερα καταπολεμούνται από τα λιπαρά οξέα ωμέγα-3 και στα οποία συμπεριλαμβάνονται οι φλεγμονές, τα προβλήματα στην καρδιά, οι στομαχικές διαταραχές, ο πόνος και ο πυρετός.

Η γλιστρίδα ή αντράκλα (Portulaca oleracea) φαίνεται πώς είναι ένας γνωστός από την αρχαιότητα θεραπευτής. Ο Θεόφραστος, ο πατέρας της βοτανικής, σύστηνε την γλιστρίδα ως φάρμακο για την καρδιακή ανεπάρκεια, το σκορβούτο, τον πονόλαιμο, τον πόνο στα αφτιά, το οίδημα στις αρθρώσεις και την ξηροδερμία, ο Διοσκουρίδης το χρησιμοποιούσε για θεραπεία πονοκεφάλων, δυσεντερίας, δάγκωμα σαυρών και φιδιών, θεραπεία ουροποιητικού και πεπτικού συστήματος, αναλγητικό καταπραϋντικό, αντιπυρετικό και αντί-υπερτασικό.

Τα 100 g. γλιστρίδας περιέχουν 400 mg. ω3 φυτικού λιπαρού οξέος που ονομάζεται άλφα-λινολεϊνικό ή LΝΑ – διαθέτει δηλαδή δεκαπέντε φορές περισσότερα ω3 από ό,τι τα περισσότερα μαρούλια που κυκλοφορούν στο εμπόριο. Μια μερίδα γλιστρίδες καλύπτουν τις ημερήσιες ανάγκες σε βιταμίνη Ε και γλουταθειόνη – ισχυρό αντιοξειδωτικό. Είναι γνωστές οι βοηθητικές δράσεις της βιταμίνης Ε και τα ω3 λιπαρών οξέων στην προστασία από τον καρκίνο, τις καρδιοπάθειες και τις φλεγμονώδεις παθήσεις.

Η μεγάλη περιεκτικότητα σε ω3-λιπαρά οξέα, κάνει την γλιστρίδα ιδιαίτερα ωφέλιμη για τον ανθρώπινο οργανισμό. Η γλιστρίδα είναι ιδανική ως τονωτικό, σταματάει τον πονοκέφαλο που προκύπτει από δίψα ή ζέστη, αλλά και την ίδια την δίψα βάζοντας 2-3 φύλλα κάτω από την γλώσσα. Επίσης, κοπανισμένη, χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση εγκαυμάτων. Περιέχει επίσης ασβέστιο, μαγνήσιο, σίδηρο, φώσφορο, κάλιο, βιταμίνη Α, C, B και καροτενοειδή.

Για τους γαστρονόμους η γλιστρίδα είναι ένα υπέροχο ορεκτικό που μπορεί να χρησιμοποιηθεί με ποικίλους τρόπους. Έχει γεύση αλμυρόξινη όταν είναι ωμή και βρασμένη έχει την γεύση των χόρτων.

Αν κάποιος μιλά γρήγορα και συνέχεια, οι συνομιλητές του τον παρατηρούν με την ερωτηματική φράση: “γλιστρίδα έφαγες;” σύμφωνα με την λαϊκή δοξασία η κατανάλωση αντράκλας επιφέρει ευφράδεια και ταχύτητα λόγου.

Οι πληθυσμοί του ξυλάγγουρου που καλλιεργούνται σήμερα στην Ελλάδα ανήκουν στην οικογένεια Cucurbitaceae και στο γένος Cucumis. Ταξινόμηση ως προς το είδος εν έχει γίνει ακόμη. Κατά πάσα πιθανότητα ανήκουν στο είδος melo (πεπόνι) και όχι στο είδος sativus (αγγούρι). Η καταγωγή των φυτών δεν είναι γνωστή. Η καλλιέργεια τους περιορίζεται σε λίγες περιοχές της Ελλάδας, όπως την Κρήτη και την Χίο, και γίνεται υπαίθρια εδώ και πολλά χρόνια από τους τοπικούς παραγωγούς.

Τα τελευταία χρόνια η καλλιέργεια των φυτών γίνεται και υπό κάλυψη, δηλαδή μέσα στα θερμοκήπια, αλλά και πάλι σε περιορισμένη κλίμακα. Οι πληθυσμοί που καλλιεργούνται είναι γνωστοί ως κλωσούδια και ατζούρια ή αλλιώς ξυλάγγουρα λόγο της σκληρότητας που εμφανίζει ο καρπός. Η καλλιέργεια των πληθυσμών αυτών δεν είναι διαδεδομένη λόγο της μη ύπαρξης πιστοποιημένου σπόρου, με συνέπεια την ύπαρξη μεγάλης παραλλακτικότητας.

Ο καρπός καταναλώνεται σε άγουρο στάδιο, όπως το αγγούρι. Τρώγεται σε σαλάτα όπου μπορεί κάλλιστα να υποκαταστήσει το αγγούρι, είτε μόνος του με την προσθήκη αλατιού. Συνήθως διατίθεται στις ντόπιες αγορές ή χρησιμοποιείται σε οικιακή βάση. Οι ποσότητες που πωλούνται στις αγορές δεν είναι μεγάλες και αυτό γιατί η καλλιέργεια δεν είναι συστηματική και γιατί το προϊόν δεν είναι γνωστό στο μεγαλύτερο μέρος του καταναλωτικού κοινού.

Ο σπόρος δεν υπάρχει στο εμπόριο. Οι παραγωγοί, κάθε χρόνο, κρατάνε μία ποσότητα σπόρου για την επόμενη καλλιεργητική περίοδο. Η ποσότητα αυτή προέρχεται από καρπούς που αφήνονται να ωριμάσουν πάνω στο φυτό και δεν συγκομίζονται στο ίδιο στάδιο όπως οι καρποί που προορίζονται για το εμπόριο.

Δροσερή και απολαυστική, ό,τι πρέπει για όσο μπορούμε να βρούμε γλιστρίδα και ξυλάγγουρα, αυτή η σαλάτα.

Σε μια μεγάλη λεκάνη, ολόφρεσκη τραγανή γλιστρίδα, ξυλάγγουρα, κρεμμύδι νέας εσοδείας και ντομάτα λίγη, να την ψάχνεις. Καλά ανακατεμένα και αρτυμένα με λαδόξιδο. Σαλάτα του παλιού καιρού έτσι όπως την αγαπούμε.

 

Αντράκλα με ατζούρι, κρεμμύδι και κάπαρη

Υλικά
1 ματσάκι αντράκλα.
3 ώριμες, αλλά σφικτές ντομάτες Σαντορίνης.
1 ξερό κρεμμύδι σε λεπτά φετάκια (ή φρέσκο).
1 μεγάλο ατζούρι κομμένο σε φέτες.
2 κουταλιές της σούπας κάπαρη Σαντορινιά.
1 κουτ. σούπας φυλλαράκια φρέσκιας ρίγανης, ψιλοκομμένα ή 1 κουτ. γλυκού ξερή ρίγανη τριμμένη.

1 Ντρέσινγκ: λίγο λευκό ξύδι και αγουρέλαιο όσο θέλετε.

2 Ντρέσινγκ: 1 φλιτζ. τσαγιού γιαούρτι στραγγιστό κατσικίσιο.
3 σκελίδες σκόρδου, λιωμένες.
1 μεγάλο ροδάκινο, πολτοποιημένο στο μούλτι.
χυμός από 1 λεμόνι.
αγουρέλαιο, όσο θέλετε.
ανθό αλατιού.
καγιέν σε σκόνη.

Σε ένα μπολάκι χτυπάμε με ένα πιρούνι τα υλικά, μέχρι να γίνει μια λεία σάλτσα.

Εκτέλεση

Ξεφλουδίζουμε και ξεσποριάζουμε τις ντομάτες. Ψιλοκόβουμε την σάρκα και την βάζουμε σε ένα μπολ. Καθαρίζουμε και πλένουμε την αντράκλα, αφήνουμε μόνο τα φύλλα και τις τρυφερές κορφές και πετάμε τα υπόλοιπα. Κόβουμε σε κομμάτια μήκους 2-3 εκ. Τα βάζουμε σε σουρωτήρι και τα ξεπλένουμε, για να φύγουν τα μαύρα σποράκια της αντράκλας που βρίσκονται στην κορυφή του κάθε βλασταριού. Καθαρίζουμε και ψιλοκόβουμε τα ξυλάγγουρα.

Βάζουμε όλα τα υλικά σε ένα μεγάλο μπολ. Προσθέτουμε αλάτι, καγιέν σε σκόνη και το χτυπημένο λαδόξιδο ή την δεύτερη εκδοχή ντρέσινγκ.

Ανακατεύουμε απαλά όλα τα υλικά και σερβίρουμε. Ρίχνουμε από πάνω τα αρωματικά χόρτα.

Μπορείτε αν θέλετε να την αφήσετε να τραβήξει μισή ώρα το πολύ, μετά θα μαραθούν τα φύλλα της.

Συμπληρώστε με τυρί ροκφόρ, ανθότυρο ή μανούρι ή ξινομυζήθρα.

Μπορείτε να μην βάλετε τυρί αλλά τόνο Αλοννήσου.

Συνοδεύει όλα τα ψητά και συνοδεύεται με παγωμένη μπύρα ή τσίπουρο, ρακή ή ούζο.

Καλή απόλαυση!

@Aliki Alisa /edwhellas.gr / 2010

Αφήστε μια απάντηση