Παθών και αλαζονείας το κεφάλαιο [2]

ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ ΕΔΩ

ΚΑΠΟΙΟΙ ΣΤΟΧΑΣΜΟΙ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΑΝΕΣΤΑΛΜΕΝΩΝ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΩΝ

Η αδυναμία του ανθρώπου υπολανθάνει μέσα στις ανάγκες του.Εις τα πάθη του ο άνθρωπος είναι ευεπίφορος ,γιατί το πάθος περιελίσσεται ατερπές γύρω από την σχολαστική νομή του .Οι ανάγκες σ’ένα προδήλως ωφελιμιστικό περιβάλλον ,παράγονται για τον άνθρωπο ως επείσακτο των παθών του δέλεαρ .Ένα πάθος μόνιμο κι ακόρεστο από τη ψυχική του καταβολή και φύση ,αποθέτει την εμμονή του για κορεσμό στις διαρκώς παραγόμενες κι αυτονόητα έτσι προσωρινές ,για το χατήρι του, ανάγκες. Τούτες εξάλλου και την κάθε μια ξεχωριστά τις συνέχει ο δαυλιζόμενος από την λαιμαργία ανανεωτισμός των μορφών τους .Κι έτσι δούλος καταλήγει ο άνθρωπος μιας συνήθειας ,να προσδίδει στην κάθε του ανάγκη χωρίς καν να θυμάται την αρχική της μορφή ,καταιγιστική πολλαπλότητα .Έτσι το πάθος γίνεται συνήθεια ερειδομένη στην προσωρινότητα και τότε αλλοτριώνεται κι αποενοχοποιείται ,βυθιζόμενο βολικά στη θαλπωρή της ευκολίας του και στην ασφάλεια που παρέχει η ταφική κρύπτη της κοινωνικής του αποδοχής .Όμως παραμένει νεκροζώντανο εκεί ,έχοντας καταβυθίσει στο χώρο του ψυχικού ενταφιασμού και τις αρετές του ελευθέρου ανθρώπου, αυτές οι οποίες υπό συνθήκες θα υψοπετούσαν και θα προσέδιδαν στον ημιθανή την ελπίδα ξανά στην ατόφια ζωή ,πριν ολοθανής καταλήξει .Πόσο άραγε μακρυά ή ψηλά μπορεί να φτάσει ο άνθρωπος ,το άχθος των παθών του βαστάζοντας κι επιμετρώντας τα ως ανάγκες του βίου χωρίς συνέπειες ;

Η ανάγκη ενέχει μια αμφισημία ,μολονότι η κίνηση προς την ικανοποίησή της προϋποθέτει οικειοθελή μόχθο ,συντηρεί ταυτόχρονα και την τέρψη της ικανοποιήσεως .Υπό μία έννοια η καταβολή έργου είναι ένα κριτήριο προσδιορισμού πραγματικής βιωτικής ανάγκης .Σε κατάσταση πάθους ,η αμφισημία εκλείπει υπέρ της τέρψεως .Κάθε ανάγκη αναφυομένη προσκομίζεται αυτόματα χωρίς μόχθο ,εις την τράπεζα της τρυφής .Οι αισθήσεις ,ωσεί παρόντες φύλακες στην πλατειά πύλη των αναγκών ,τις περαίνουν ανεμπόδιστα προς την ευρύχωρη οδό της ικανοποιήσεως. Κι ενώ η τελειότητα ενίοτε παρέχεται εις οσμήν ευωδείας πνευματικής ,τα πάθη διατρέχουν διαρκώς την ύπαρξη ,ως σφοδρός της τρυφηλότητας άνεμος .Η τελειότητα ποθείται απ΄όλους μετά πάθους ,αυτό όμως το οποίο ως σύνηθες συντελείται ,είναι το πάθος να τελειεί τον πόθο των αισθήσεων.

Σ΄έναν κόσμο όπου πλεονάζει η αντίληψη πως το προφανές είναι το αισθητό και το έκδηλο είναι το αποδεκτό ,η ύπαρξη κάποιων μυστηρίων μη μετρησίμων από την εγκυρότητα των αριθμών ,αποτελεί σαλότητα. Τέτοιος κόσμος είναι ταμιευτήρας παθών ,εκεί ως δίκαιον λογαριάζεται η τακτοποιήση της μεταβαλλομένης συνάφειας των αρχών της εξουσίας, της επιστήμης ,των οικονομικών πόρων .Δικαίωμα αποτελεί η μόχλευση των παθών η οποία συντηρεί το δίκαιον σε ισορροπία ανοχής.Πώς άραγε διαφορετικά θα ευσταθούσε ένα σύστημα διαπάλης συμφερόντων ,αν δεν παρείχε δυνατότητες θεσμικών ελιγμών εις τα πάθη;Πώς θα εισέρρεε αναντίρρητα στην ελεύθερη συνείδηση των ανθρώπων η στρεψοδικία, από ένα σμάρι παγκοσμίων καθοδηγητών ,αν πριν δεν είχε επέλθει δια της φαυλότητας του σκοπίμου εκφοβισμού ,η εμπαθής ψυχολογική καταλλαγή με την βία του διλλήματος:αδιάκριτη κοινωνική ευθύνη ή δυστοπική ακρότητα ;Πώς θα γινόταν παραδεκτά ως υποκατάστατα δικαίου ,η χοντροκοπιά της αλαζονίας και ο τυφλός αυταρχισμός ,αν προηγουμένως η παιδαγωγία περίπαθων εγωισμών ,δεν είχε αποϊεροποιήσει το σεβασμό προς την κοινότητα των ανθρώπων ;Πώς θα ανεχόταν η ανεπίληπτη συνείδηση ,την αποσαθρωτική αξιών μετανεοτερικότητα ,αν η αρχετυπική ενώπιον των παθών συστολή του ανθρώπου, πριν κούφος της αισχύνης καταλήξει ,δεν είχε αντιστραφεί σε προπαγανδισμένη επιλογή ευοίωνου προσανατολισμού ;

Η τελειότητα είναι η πλήρωση του απείρου από το απειροελάχιστον, η απερινόητη κι ακατάληπτη εις τα προστάγματα των αριθμών .Σύμπαν μυστηρίων αποσυρμένο και κρύφιο εις τα κορυβαντιώντα πιστεύματα της ακλινούς απιστίας .Γραφές μη γεγραμμένες αλλά αποκαλυπτόμενες σε δεκτικά της σοφής ασοφίας όμματα .Ύμνοι μη ακουστοί από την χοϊκή των ώτων χοάνη ,αλλά αντιστικτικοί ωδών θεοτερπών κι ανηκούστων. Άχρονη μετάβαση από την δυσειδή αμορφία των ονείρων στην κρυστάλινη βιωματική πανύγηρη του περιεχομένου τους .Εκούσια μεταστροφή από τον τυρβασμό του κοσμοπολιτισμού των μεγάλων, εις την απέρριτη και φιλέρημο ταπείνωση των παιδιών .Η τελειότητα είναι ο κατ’εξοχήν τόπος της καρδιάς .Εκεί «μονάχα με την καρδιά βλέπεις καθαρά. Το ουσιώδες είναι αόρατο για τα μάτια»(Ο μικρός πρίγκηπας, Αντουάν Σαιντ Εξυπερύ).Το μόνο σημείο στο οποίο συναντώνται πρόσκαιρα η τελειότητα με την έκδηλη φύση του ανθρώπου ,είναι τα δάκρυα .Κι «η χώρα των δακρύων είναι τόσο μυστήρια»(Ο μικρός πρίγκηπας ,Αντουάν Σαιντ Εξυπερύ).Για την σοφία του νου ,η σοφία της καρδιάς λογίζεται ως άσοφη .Και τούτο γιατί ο πορισμός της έπεται της παρατηρήσεως κι αναστοχάται με του πειράματος τις εκροές .Αυτή του όμως η χρήσιμη διανοητική δεξιότητα ,αν μετατοπιστεί στης καρδιάς τ’αποθετήριο, μεταβάλλεται σε εμμονικό τάραχο παθών .Η εμμονή του ορθού λόγου ν’αποκτυπτογραφήσει τον «κρυπτό της καρδίας άνθρωπο»(Α΄Πέτρ.3,4) αντιμετωπίζοντας την καρδιά ως φυσικό όργανο, όχι μόνον αστοχεί. Αλλά κοπιάζει αναποτελεσματικά , σ’ενός παραδόξου φαντασιοκοπήματος την εικόνα παραδομένος : την πλάτη του να εγγίσει, προτεταμένο έχοντας το χέρι και κυκλοτερώς γοργά κινούμενος ,γύρω από νοητό κέντρο. Αρνείται την καρδιά ως «όργανο ψυχικής ζωής, μεταφυσικόν τι ,μη υπαγόμενο εις ορισμόν,ικανόν να εγγίσει τον Θεό την πηγή πάσης υπάρξεως »(«Γέρων Σιλουανός» ,Αρχιμ.Σοφρωνίου) και τότε «ιλιγγιά ,ταρράτεται,συνέχεται και αμηχανεί, ταραχής και σκοτοδίνης πεπλήρωται…»(Αγίου Ιωάννου Δαμασκηνού).Και τούτη η ιλλιγγιώδης πορεία προς την αμηχανία ,τις περισσότερες φορές μετατρέπεται  σε οδύνη αλαζονίας επίτοκης προς αποκυήματα και δοξασίες αβαθείς .

Δεν δύναται η αλαζονία να αντιληφθεί ότι η μετά τον νου σοφία ,είναι η βασιλική οδός προς την καρδιά .

Η αλαζονεία δεν κάμπτεται ακόμη κι όταν μέσα εις το όνειδος της κατακραυγής ναυαγεί .Μάχεται την μάχη των χαρακωμάτων, όχι υπέρ της τιμής και του δικαίου αλλά για τις άδοξες εμμονές της ,να άρχει και να θαυμάζεται .Στέργει ο αλαζών φαυλεπίφαυλα το αυτεξούσιό του να εκχωρήσει ,εκπλειστηριάζοντας την συνείδηση σε ιδεοληπτικές αγυρτείες, αλλά και στης υποκρισίας την τοξικότητα εισδύει ,αλλοιώνοντας με την καχυποψία ,την δυναμική των ανθρωπίνων σχέσεων .

Η πολιτική τάση για μονοπολική αρχιτεκτονική του κόσμου ,θεωρεί την αλαζονεία ως προαπαιτούμενο εργαλείο .Τούτη διαβαθμίζεται πυραμιδικά .Στην κορυφή της αποκτά την σαρκαστική της υπερακόντιση έναντι όλων ,με την μορφή ελέγχου αναμφισβητήτου. Στην μεσότητά της, συνυπάρχει το σαρδόνιο χαμόγελο της μέτριας εξουσίας με την εθελοδουλία του αριβισμού .Στην βάση της ,η αλαζονεία αναδεικνύει τον φαινότυπό της ως κοινωνικού σκιάχτρου του εγώ .Λαμβάνει τη μορφή ιδιοτελούς παραδόσεως του αυτεξουσίου ,έναντι υποσχετικών επιβιώσεως κι αδιακόπτου ευζωίας. Εντάσσεται σε φατρίες και φάλλαγγες σκοπιμοτήτων αλλοτρίων ,χωρίς εφεκτικότητα ,με την παρώθηση από τους κήνσορες της συστημικής δημοκρατικής καθαρότητας.Καταλύει την διαλεκτική σύνθεση μεταξύ διαφορετικών απόψεων και τις μετατρέπει σε συγκρούσεις εχθρικών στρατοπέδων .Μαθαίνει εθιστικά να ομνύει στην αθυσίαστη του εγώ ευωχία ,με την βιολογική υγεία προτασσομένη ως ταμπού ανεγγίχτου σε βαθμό ώστε κάθε δυνητικά ενάντιος ,να θεωρείται κατάρα αφοριστική .Η αγκίστρωση μετά πάθους στο αλώβητον του σώματος ,καθιστά λελωβημένη την αντίληψη εις την ολότητα της ανθρώπινης υπάρξεως και στην άφευκτη φθαρτότητα της βροτείας φύσεως .

Το ισχυρόν της αλαζονείας κράτος έχει την κραυγαλέα αυτοαναφορικότητα σ’όλες τις συντεταγμενες της ισχύος του ,άλλοτε ως σαρωτική τάση επικυριαρχίας ,άλλοτε ως φατριασμός συμφερόντων, άλλοτε ως φοβική αυτοπαράδοση.Και τούτο το μέγιστον πάθος ανάγεται σε νέα παγκοσμιότητα του ήθους .Χωρίς εξαιρέσεις ,με την εντολή των κλειδοκρατόρων εξουσίας και πλούτου ,με την συναίνεση των συνιόντων κρατικών αρχών ,με την υποχρεωτικότητα των κελευσμάτων προσιόντων σοφών . «…ει ουν το φως το εν σοι σκότος εστί ,το σκότος πόσον;»(Ματθ. 6,22-23)Κάποιοι ελάχιστοι απομένουν διαπρύσιοι κήρυκες κι αγωνιστές ενός διαφορετικού κόσμου ασυμβάτου κι απορριπτικού του ανθρωπίνου άγους της αλαζονείας .Σ’αυτόν το χώρο έχουν θέση και τα πέτρινα χρόνια του βίου ,των οποίων η τραχύτητα αργάζει τα σώματα .Συμμετέχει όμως και το ελεύθερο και λυσιτελές της ψυχής στάδιο της ολόθερμης αναζητήσεως της αληθείας. «Η αενάως ρεόυσα ζωή ,η φθίνουσα και αύθις αναφαινομένη ,η αϊδιος ανακαίνισις, η εφήμερος άμα και αιώνιος των όντων ύπαρξις ,η αληθής και άμα ψευδής σκηνή του παγκοσμίου θεάτρου ,εφ’ης εμφανίζονται επί μακρόν οι παντοίοι του κόσμου ηθοποιοί ίνα αφανισθώσι δια παντός ,αφού έκαστος παραστήσει το πρόσωπον εν τω μεγάλω δράματι τω διαταχθέντι υπό του δραματουργού ,ανάγουσι τον άνθρωπον εις την πρωταρχικήν αιτία ,εις την πραγματικήν υπόστασιν ,εις την άτρεπτον αναλλοίωτον και ωσαύτως αεί έχουσα ύπαρξιν την μόνην αλήθεια ,ην επιποθεί και ζητεί όπως μείνει εν αυτή και διαιωνίσει εαυτόν.»(Μελέτη περί της αθανασίας της ψυχής ,Αγίου Νεκταρίου) Η αλήθεια κάνει έκδηλα και τα μέσα της προσεγγίσεώς τηςπαραγμοί αναψυχής ,φώς εκ του σκότους, λουτρό μετανοίας εκπλύνον την συνείδηση ,αλλά το υπέρτερον όλων , τον αναστάσιμο παιάνα των βασταζόντων το σταυρόν επί του ώμου ,γιατί «Ο Σταυρός για τον χριστιανό είναι το σύμβολο της αλληλοτυπίας του ουρανού με την γη ,του πνεύματος με την ύλη»( Το ημερολόγιο της ευτυχίας ,Νικολάε Στάινχαρτ)

Το μεγάλο θαύμα της μεταμορφώσεως εις την ύπαρξη, είναι το πέρασμα του ανθρώπου από τον ανεγγύητο αποτελέματος χώρο των ιδεών στο πεδίο του βιώματος ,χωρίς όρους στην παλαίστρα ,ενώπιος ενωπίω με το τέρας των παθών και τον φυρμό της πολιτείας τους.Κανένας ωραϊσμός, καμμία συνθήκη συμβιβασμού με τους υπεναντίους της ψυχής δολιοφθορείς .«Ο Χριστός δεν φαίνεται πουθενά ιδεαλιστής σε όσα δίδαξε…Αντιμετώπιζε τα πράγματα όπως τα αντιμετωπίζουμε μπροστά στη χειρουργική κλίνη ή μπροστά στο ικρίωμα.Καμία παρέκλιση ,καμία αυταπάτη, κανένα κουκούλωμα.Διότι μόνο όταν έχουμε τη σκληρή πραγματικότητα μπροστά μας ,μπορούμε να τρεμουλιάσουμε κι έτσι να της ξεφύγουμε και ν’αλλάξουμε ζωή».(Το ημερολόγιο της ευτυχίας ,Νικολάε Στάινχαρτ)Ο άνθρωπος στον πραγματικό χωρίς εκπτώσεις βασάνων και πειρασμών κόσμο ,μαθαίνει το βάθος και το πλάτος και του ύψος του.Γίνεται αυτοθέλητα ,αυτό που είναι ,χωρίς τον εξαναγκασμό του έξωθεν θαύματος .Κι αν κάποια φορά η τελειότητα νεύσει κατ’ελάχιστον ,είναι τούτο στάλαγμα ελπίδας που μετά αποσύρεται έχοντας ενδυναμώσει φρόνημα και πίστη .

«Μεγάλες επανεκκινήσεις» εισήλθαν πολλές ,ως χρονικά τρόμου στο ιστορικό προσκήνιο .Η επανεκκίνηση ,ως σημαίνον ορολογίας, υποβαστάζει το σύμπλεγμα των δημιουργών της ,έναντι της πρωταρχικής εκκινήσεως του κόσμου ,ως δημιουργίας .Τούτες οι απόπειρες καθυποτάξεως των ανθρωπίνων συνειδήσεων ,είχαν την αφετηρία τους στην απλοποιημένη αντίληψη ότι οι άνθρωποι είναι υπήκοοι χωρίς αντιλογία .Ο ευαγγελισμός κάποιας νέας τάξεως πραγμάτων ,ήταν και παραμένει το χάλκευμα κάθε νέας πλάνης .Η εκάστοτε ελίτ κατατρυχομένη από τους ιδεασμούς της υπεροχής ,αναδεικνύει τις αληθείς προθέσεις της με την εκφυλιστική για την ίδια απόνοια των υποκινουμένων συγκρούσεων και της αναμοχλέυσεως των διαχύτων εις τους ανθρώπους παθών .Ο συνήθης κόσμος είναι «σπήλαιο ληστών»(Λουκ. 19,46), άντρο παραδοξότητας, χαλκευτήρι ψευδελευθερίας .Κάποια μικρή σπορά ανθρώπων του πολιτισμού της ψυχής ,λίγες ρανίδες κόπου κι αίματος από την ευήλατη διαλεκτική της αληθινής επιστήμης ,αλλά κι η αυτοθέλητη ζεύξη με της Θείας Πρόνοιας την ευίλατη επίνοια ,είναι αρκετά για να καταλαγιάσουν στην έρημο των παθών ,το χτύπημα από της αμμοθύελας το κνούτο,και να διδάξουν «πως δη διακείσθαι προς θεούς και ανθρώπους»(Πλάτωνος Πολιτεία Β΄) «Αρκεί είς άνθρωπος ζήλω

πεπυρωμένος       ολόκληρον       διορθώσασθαι Δήμον»        (Άγ.      Ιωάννης       ο Χρυσόστομος)

Ο αγκιτάτορας

Αφήστε μια απάντηση