Μία από τις πιο συνηθισμένες φράσεις της εποχής μας είναι και μία από τις πιο αληθινές:
«Ο Θεός είναι αγάπη».
Το λέει η ίδια η Αγία Γραφή: «Ὁ Θεὸς ἀγάπη ἐστίν».
Και όμως, μια μεγάλη αλήθεια μπορεί να γίνει επικίνδυνο ψέμα όταν την κόψουμε στη μέση.
Γιατί πολλές φορές πίσω από τη φράση «ο Θεός είναι αγάπη» κρύβουμε μια άλλη σκέψη:
– Αφού ο Θεός με αγαπά, γιατί να μετανοήσω;
– Αφού συγχωρεί, γιατί να εξομολογηθώ;
– Αφού γνωρίζει τις αδυναμίες μου, γιατί να αλλάξω;
– Δεν αρκεί να είμαι ένας καλός άνθρωπος;
Όχι.
Και αυτο δεν σημαινει οτι ο Θεός επαψε να είναι αγάπη.
Αλλά ακριβώς επειδή είναι Αγάπη.
Η μετάνοια δεν χρειάζεται για να πείσουμε τον Θεό να μας αγαπήσει. Χρειάζεται για να μπορέσουμε εμείς να επιστρέψουμε στην Αγάπη που ποτέ δεν έπαψε να μας περιμένει.
More Read
Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο μπέρδεμα που έχουμε κάνει με τη συγχώρηση.
Φανταζόμαστε έναν θυμωμένο Θεό, που κρατά έναν κατάλογο με τις αμαρτίες μας, και έναν άνθρωπο που πρέπει να κλάψει αρκετά, να προσευχηθεί αρκετά, να τιμωρηθεί αρκετά, ώστε τελικά ο Θεός να μαλακώσει και να πει:
«Εντάξει. Σε συγχωρώ».
Αυτό όμως δεν είναι το Ευαγγέλιο.
Στην παραβολή του Ασώτου ο πατέρας δεν έπαψε ποτέ να αγαπά τον γιο του.
Όταν εκείνος πήρε την περιουσία και έφυγε, ο πατέρας τον αγαπούσε.
Όταν τη σπαταλούσε, τον αγαπούσε.
Όταν βρισκόταν ανάμεσα στους χοίρους, τον αγαπούσε.
Όταν ήταν ακόμη μακριά από το σπίτι, ο πατέρας εξακολουθούσε να είναι πατέρας.
Το πρόβλημα δεν ήταν ότι ο πατέρας είχε πάψει να αγαπά το παιδί.
Το πρόβλημα ήταν ότι το παιδί είχε φύγει από το σπίτι.
More Read
Και τότε συμβαίνει κάτι συγκλονιστικό.
Ο Χριστός δεν λέει ότι ο πατέρας άλλαξε.
Λέει ότι ο γιος «εἰς ἑαυτὸν δὲ ἐλθών».
Ήρθε στον εαυτό του.
Αυτό είναι μετάνοια.
Όχι να κάνεις τον Θεό να αλλάξει γνώμη για σένα.
Να αλλάξεις εσύ κατεύθυνση προς τον Θεό.
Ο Θεός μπορεί να έχει ανοιχτή την αγκαλιά Του, αλλά δεν θα σε σύρει μέσα σ’ αυτήν με τη βία.
Μπορεί να αφήνει αναμμένο το φως του σπιτιού, αλλά δεν θα καταργήσει την ελευθερία σου για να σε αναγκάσει να επιστρέψεις.
Μπορεί να συγχωρεί, αλλά η συγχώρηση δεν είναι μαγική διαγραφή των συνεπειών μιας ζωής από την οποία εμείς αρνούμαστε να απομακρυνθούμε.
Σκέψου κάτι απλό. Ένας άνθρωπος σού λέει: Σε συγχωρώ. Αλλά εσύ συνεχίζεις να τον πληγώνεις.
Σε συγχωρεί ξανά.
Κι εσύ συνεχίζεις.
Και ύστερα λες:
Αφού με συγχωρεί, ποιο είναι το πρόβλημα;
Το πρόβλημα δεν είναι πλέον αν εκείνος συγχωρεί.
Το πρόβλημα είναι τι συμβαίνει μέσα σου.
Η αγάπη του άλλου δεν μεταμορφώνει αυτόματα την καρδιά σου, αν εσύ δεν θέλεις να αλλάξεις
Γι’ αυτό η Εκκλησία δεν μιλά μόνο για συγχώρηση. Μιλά για μετάνοια.
Και η πρώτη λέξη του κηρύγματος του Χριστού είναι: Μετανοεῖτε· ἤγγικε γὰρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν.
Δεν είπε: Φοβηθείτε, γιατί ο Θεός σας μισεί.
Είπε: Μετανοείτε.
Δηλαδή: Αλλάξτε νου. Αλλάξτε δρόμο Γυρίστε πίσω.
Γιατί η Βασιλεία είναι κοντά σας.
Η μετάνοια λοιπόν δεν είναι τιμωρία.
Είναι επιστροφή.
Δεν είναι αυτοεξευτελισμός.
Είναι θεραπεία.
Δεν είναι να σταθείς μπροστά στον Θεό και να Του αποδείξεις πόσο άχρηστος είσαι.
Είναι να σταθείς μπροστά Του χωρίς μάσκες και να πεις: Πατέρα, πληγώθηκα και πλήγωσα. Έπεσα. Απομακρύνθηκα. Έκανα το σκοτάδι σπίτι μου. Αλλά θέλω να γυρίσω.
Και τότε καταλαβαίνουμε και την εξομολόγηση.
Δεν πηγαίνουμε στην εξομολόγηση για να ενημερώσουμε τον Θεό για τις αμαρτίες μας.
Τι παράλογη ιδέα!
Μήπως δεν τις γνωρίζει;
Ούτε πηγαίνουμε για να ταπεινωθούμε μπροστά σε έναν ιερέα ώστε να «πληρώσουμε» για όσα κάναμε.
Πηγαίνουμε για να σταματήσουμε να κρυβόμαστε.
Από τον Αδάμ μέχρι σήμερα, η μεγάλη τραγωδία του ανθρώπου δεν είναι μόνο ότι αμαρτάνει.
Είναι ότι μετά την αμαρτία κρύβεται.
«Ἤκουσα τῆς φωνῆς σου… καὶ ἐφοβήθην… καὶ ἐκρύβην»
Και ο Θεός εξακολουθεί να ρωτά:
«Ποῦ εἶ;»
Όχι επειδή δεν ξέρει πού βρίσκεται ο άνθρωπος.
Αλλά επειδή θέλει ο άνθρωπος να καταλάβει πού βρέθηκε.
Αυτό κάνει η μετάνοια.
Μας βγάζει από την κρυψώνα.
Υπάρχει όμως και κάτι ακόμη βαθύτερο.
Λέμε: Ο Θεός είναι αγάπη.
Σωστά.
Αλλά η αγάπη δεν σημαίνει ότι όλα είναι αδιάφορα.
Ακριβώς επειδή μια μητέρα αγαπά το παιδί της, δεν μπορεί να πει:
«Δεν πειράζει που καταστρέφεσαι».
Ακριβώς επειδή ένας γιατρός ενδιαφέρεται για τον ασθενή, δεν του λέει: Συνέχισε ό,τι σε σκοτώνει. Εγώ σε αποδέχομαι όπως είσαι.
Η αληθινή αγάπη αποδέχεται τον άνθρωπο, αλλά δεν βαφτίζει την πληγή υγεία.
Ο Χριστός πλησιάζει τον αμαρτωλό χωρίς να τον εξευτελίζει. Τρώει με τελώνες.
Μιλά με ανθρώπους που όλοι οι άλλοι απορρίπτουν.
Υπερασπίζεται εκείνον που οι «καθαροί» είναι έτοιμοι να λιθοβολήσουν.
Αλλά ποτέ δεν παρουσιάζει την αμαρτία ως κάτι ασήμαντο.
Γιατί αγαπά τόσο πολύ τον άνθρωπο, ώστε δεν θέλει απλώς να τον παρηγορήσει μέσα στη φυλακή του.
Θέλει να τον ελευθερώσει.
Γι’ αυτό η μετάνοια δεν είναι αντίθετη προς την αγάπη του Θεού.
Είναι η απάντηση του ανθρώπου στην αγάπη του Θεού.
Ο Πέτρος αρνήθηκε τον Χριστό.
Τρεις φορές.
Κι όμως ο Αναστημένος Χριστός δεν τον συνάντησε για να τον συντρίψει.
Δεν του είπε:
«Τώρα θα πληρώσεις».
Τον ρώτησε:
«Σίμων Ἰωνᾶ, ἀγαπᾷς με;»
Τρεις αρνήσεις.
Τρεις ερωτήσεις αγάπης.
Η θεραπεία του Πέτρου δεν έγινε επειδή η αμαρτία του δεν είχε σημασία.
Έγινε επειδή η αγάπη του Χριστού ήταν μεγαλύτερη από την πτώση του και ο Πέτρος δέχθηκε να επιστρέψει.
Εδώ βρίσκεται ολόκληρο το μυστήριο.
Δεν σωζόμαστε επειδή δεν πέσαμε.
Σωζόμαστε επειδή, όταν πέσαμε, δεχθήκαμε το χέρι που κατέβηκε να μας σηκώσει.
Γι’ αυτό είναι λάθος να λέμε:
«Θα ζήσω όπως θέλω και στο τέλος ο Θεός θα με συγχωρήσει».
Αυτό δεν είναι εμπιστοσύνη στο έλεος του Θεού.
Είναι άρνηση της σχέσης μαζί Του.
Σαν να λέει κάποιος σε έναν άνθρωπο που τον αγαπά:
«Ξέρω ότι θα με συγχωρείς, γι’ αυτό μπορώ να συνεχίζω να σε προδίδω».
Αγάπη χωρίς ελευθερία δεν υπάρχει.
Αλλά ούτε ελευθερία χωρίς ευθύνη υπάρχει.
Ο Θεός δεν θέλει φοβισμένους υπηκόους.
Θέλει παιδιά.
Και παιδί δεν είναι εκείνος που δεν έκανε ποτέ λάθος.
Παιδί είναι εκείνος που, ακόμη και όταν έφυγε μακριά, θυμήθηκε κάποτε τον δρόμο του σπιτιού.
Ίσως λοιπόν το ερώτημα δεν είναι:
«Αν ο Θεός συγχωρεί, γιατί πρέπει να μετανοήσω;»
Ίσως το πραγματικό ερώτημα είναι:
«Αν ο Θεός με αγαπά τόσο πολύ, γιατί να επιμένω να ζω μακριά Του;»
Ο Θεός είναι Αγάπη.
Ναι.
Γι’ αυτό υπάρχει μετάνοια.
Γιατί η μετάνοια δεν είναι η πόρτα που ανοίγουμε για να μπει ο Θεός στη ζωή μας.
Είναι η πόρτα που ήταν πάντοτε ανοιχτή και που, κάποια στιγμή, αποφασίζουμε εμείς να περάσουμε.
Και ίσως, όταν φτάσουμε μπροστά της, ανακαλύψουμε κάτι που ο άσωτος κατάλαβε μόνο όταν επέστρεψε:
ότι ο Πατέρας δεν στεκόταν πίσω από την πόρτα περιμένοντας να απολογηθούμε.
Έτρεχε ήδη προς το μέρος μας
Αρχμ Χριστόδουλος
Δόξα Σοι τῷ δείξαντι τὸ φῶς
