Γράφει ο βοτανολόγος – φυτοθεραπευτής, Άρης Πέτρου Παπαδάκης,
ΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΟΤΑΝ ΕΝΑ ΒΟΤΑΝΟ ΦΤΑΝΕΙ ΣΤΟ ΕΝΤΕΡΟ ΜΑΣ;
Μια πολύ ενδιαφέρουσα μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2025 στο Frontiers in Microbiology έρχεται να φωτίσει μια πλευρά της δράσης των φυτών που συχνά παραβλέπουμε.
Ο τίτλος της είναι: “Dissecting the molecular interactions between botanical extracts and the human gut microbiota”
και οι ερευνητές του Πανεπιστημίου της Πάρμα μελέτησαν τι συμβαίνει όταν φυτικά εκχυλίσματα έρχονται σε επαφή με το ανθρώπινο εντερικό μικροβίωμα.
Γιατί όμως έχει τόσο ενδιαφέρον;
Για πολλά χρόνια, όταν μιλούσαμε για ένα βότανο, εστιάζαμε κυρίως στις δραστικές ουσίες που περιέχει. Παίρνουμε, για παράδειγμα, ένα φυτικό εκχύλισμα, απορροφώνται κάποιες ουσίες, αυτές περνούν στον οργανισμό και ασκούν τις δράσεις τους.
Η πραγματικότητα όμως φαίνεται ότι μπορεί να είναι πολύ πιο σύνθετη και πολύ πιο ενδιαφέρουσα. Γιατί ανάμεσα στο βότανο και στον οργανισμό μας υπάρχει ένας ολόκληρος κόσμος:
το μικροβίωμα του εντέρου.
Τρισεκατομμύρια μικροοργανισμοί που ζουν μέσα μας και συμμετέχουν συνεχώς στον μεταβολισμό όσων καταναλώνουμε.
Τι έκαναν λοιπόν οι ερευνητές;
More Read
Χρησιμοποίησαν δύο πολύ γνωστά φυτικά υλικά:
- ρίζα ταραξάκου (Taraxacum officinale) και
- Aloe vera.
Στη συνέχεια τα έφεραν σε επαφή, εργαστηριακά, με ανακατασκευασμένες κοινότητες ανθρώπινων εντερικών μικροοργανισμών και παρακολούθησαν τι συνέβη.
Η μελέτη χρησιμοποίησε μικροβιακές κοινότητες που προέρχονταν από δείγματα υγιών ενηλίκων.
Και εδώ αρχίζει το ενδιαφέρον.
Οι ερευνητές παρατήρησαν ότι τα φυτικά εκχυλίσματα μπορούσαν να επηρεάσουν τόσο το ποιοι μικροοργανισμοί επικρατούσαν όσο και το τι έκαναν αυτοί οι μικροοργανισμοί.
Με απλά λόγια:
Το βότανο δεν συναντά απλώς το έντερό μας.
Συναντά πρώτα ένα ολόκληρο οικοσύστημα.Και αυτό το οικοσύστημα μπορεί να αντιδράσει διαφορετικά στα συστατικά του φυτού.
Μάλιστα, οι ερευνητές παρατήρησαν κάτι ακόμη πιο ενδιαφέρον:
Ορισμένα βακτήρια χρησιμοποιούσαν συστατικά των φυτικών εκχυλισμάτων και στη συνέχεια τα προϊόντα αυτής της διαδικασίας μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν από άλλα βακτήρια.
More Read
Σαν μια μικρή αλυσίδα συνεργασίας μέσα στο έντερο.
Και εδώ γεννιέται ένα πολύ μεγαλύτερο ερώτημα.
- Μήπως λοιπόν, όταν εξετάζουμε τη δράση ενός βοτάνου, δεν αρκεί να ρωτάμε μόνο: «Ποιες δραστικές ουσίες περιέχει;»
- Αλλά πρέπει να αρχίσουμε να ρωτάμε και: «Τι κάνει αυτό το φυτό στο μικροβίωμα του ανθρώπου που το καταναλώνει;»
Γιατί το ίδιο φυτικό εκχύλισμα δεν φαίνεται να επηρεάζει κάθε μικροβιακή κοινότητα με ακριβώς τον ίδιο τρόπο.
Οι ίδιοι οι ερευνητές τονίζουν ότι η επίδραση εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από το ποιοι μικροοργανισμοί υπάρχουν ήδη στο συγκεκριμένο εντερικό οικοσύστημα.
Και αυτό ανοίγει έναν συναρπαστικό δρόμο για τη σύγχρονη έρευνα των βοτάνων.
Φυτό 🫳 μικροβίωμα 🫳 μεταβολισμός 🫳 άνθρωπος.
Ίσως στο μέλλον να μην εξετάζουμε μόνο τι περιέχει ένα βότανο, αλλά και τι συμβαίνει όταν αυτό συναντά το μοναδικό μικροβιακό οικοσύστημα του κάθε ανθρώπου.
Και κάπου εδώ η φυτοθεραπεία γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα.
Πηγή: Mancabelli L. et al., Frontiers in Microbiology, 2025, DOI: 10.3389/fmicb.2025.1610170.
