Τι διδάσκει πραγματικά η Ορθόδοξη Εκκλησία για την προετοιμασία της Θείας Κοινωνίας;
Πολλοί πιστοί με πλησιάζουν και μου λένε: «Πάτερ, δεν Κοινώνησα αυτή την Κυριακή, γιατί το Σάββατο έφαγα κρέας». Άλλοι με ρωτούν: «Πρέπει να νηστεύω τρεις ημέρες πριν Κοινωνήσω;» Και κάποιοι, ενώ επιθυμούν να πλησιάσουν το Άγιο Ποτήριο, απομακρύνονται επειδή πιστεύουν ότι δεν τήρησαν έναν απαραίτητο κανόνα.
Ας ξεκαθαρίσουμε, λοιπόν, κάτι πολύ σημαντικό: Η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν έχει θεσπίσει έναν γενικό και υποχρεωτικό κανόνα που να απαιτεί από κάθε πιστό να νηστεύει επιπλέον το Σάββατο ή τρεις ημέρες πριν από κάθε Θεία Κοινωνία.
Αυτό, βεβαίως, δεν σημαίνει ότι καταργούμε τη νηστεία ή ότι προσερχόμαστε απροετοίμαστοι στο μεγαλύτερο Μυστήριο της Εκκλησίας μας.
ΤΙ ΛΕΝΕ ΟΙ ΙΕΡΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ;
Ο 64ος Αποστολικός Κανόνας απαγορεύει την αυστηρή νηστεία κατά το Σάββατο και την Κυριακή, με εξαίρεση το Μέγα Σάββατο. Η Εκκλησία τιμά το Σάββατο ως ημέρα αναπαύσεως και την Κυριακή ως ημέρα της Αναστάσεως.
Αυτό δεν σημαίνει ότι καταλύονται οι καθιερωμένες νηστείες όταν συμπίπτουν με Σάββατο ή Κυριακή. Σημαίνει ότι η εκκλησιαστική νηστεία έχει συγκεκριμένο περιεχόμενο και δεν πρέπει να συγχέεται με αυθαίρετους προσωπικούς κανόνες.
Η Εκκλησία έχει καθιερώσει τη νηστεία της Τετάρτης και της Παρασκευής, τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή και τις υπόλοιπες νηστευτικές περιόδους. Ο πιστός καλείται να ακολουθεί αυτή την παράδοση, με την καθοδήγηση του πνευματικού του και ανάλογα με τις δυνατότητές του.
Η ΘΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΝΤΑΜΟΙΒΗ ΓΙΑ ΤΗ ΝΗΣΤΕΙΑ
Εδώ βρίσκεται μια μεγάλη παρανόηση της εποχής μας. Πολλοί πιστεύουν ότι επειδή νήστεψαν τρεις ή περισσότερες ημέρες, απέκτησαν αυτομάτως το δικαίωμα να Κοινωνήσουν.
Όμως η Θεία Κοινωνία δεν αγοράζεται με ημέρες νηστείας. Δεν είναι βραβείο για τους άψογους, αλλά φάρμακο για τους τραυματισμένους που προσέρχονται με πίστη και μετάνοια.
Ο Άγιος Ιγνάτιος ο Θεοφόρος χαρακτηρίζει τη Θεία Ευχαριστία «φάρμακον ἀθανασίας».
More Read
Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, διδάσκοντας για την προσέλευση στα Άγια Μυστήρια, τονίζει ότι το ουσιαστικό κριτήριο δεν είναι απλώς η ημέρα ή η εορτή, αλλά η καθαρότητα της συνειδήσεως και η πνευματική προετοιμασία.
Ας αναρωτηθούμε: Τι ωφελεί να μη φάω κρέας το Σάββατο, εάν την ίδια ημέρα κατακρίνω τον αδελφό μου; Τι ωφελεί να νηστεύω τρεις ημέρες, εάν κρατώ μίσος μέσα στην καρδιά μου; Και πώς μπορώ να ζητώ την ένωση με τον Χριστό, όταν αρνούμαι να συμφιλιωθώ με τον συνάνθρωπό μου;
Η νηστεία είναι σπουδαίο πνευματικό όπλο. Αλλά δεν αποτελεί αυτοσκοπό. Μας βοηθά να καλλιεργήσουμε την εγκράτεια, την ταπείνωση, την προσευχή και τη μετάνοια.
ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ;
Η προετοιμασία για τη Θεία Κοινωνία περιλαμβάνει την προσευχή, την αυτοεξέταση, τη μετάνοια, τη συγχώρηση, την τήρηση των νηστειών της Εκκλησίας και την εξομολόγηση σύμφωνα με τις πνευματικές ανάγκες και την καθοδήγηση του πνευματικού μας.
Περιλαμβάνει επίσης την ευχαριστιακή νηστεία, δηλαδή την αποχή από τροφή και ποτό πριν από τη Θεία Μετάληψη. Στη συνήθη εκκλησιαστική πράξη, όταν η Θεία Λειτουργία τελείται το πρωί, η αποχή αυτή αρχίζει από τα μεσάνυχτα, με τις αναγκαίες εξαιρέσεις για λόγους υγείας.
Η εξομολόγηση είναι πολύτιμο Μυστήριο θεραπείας και συμφιλιώσεως με τον Θεό. Δεν πρέπει όμως να αντιμετωπίζεται μηχανικά, σαν ένα πιστοποιητικό που λήγει μετά από κάθε Θεία Κοινωνία. Η συχνότητά της καθορίζεται με πνευματική διάκριση.
ΚΑΙ ΟΤΑΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΥΓΕΙΑΣ;
Υπάρχουν άνθρωποι που λαμβάνουν καθημερινά φάρμακα, ηλικιωμένοι, διαβητικοί και ασθενείς που δεν μπορούν να παραμείνουν νηστικοί για πολλές ώρες.
Αυτοί οι άνθρωποι δεν πρέπει να αισθάνονται ότι ο Χριστός τούς απορρίπτει εξαιτίας της ασθένειάς τους.
Η Εκκλησία γνωρίζει την οικονομία, δηλαδή την ποιμαντική εφαρμογή των κανόνων με διάκριση και αγάπη. Όταν κάποιος χρειάζεται φάρμακα, νερό ή τροφή για λόγους υγείας, δεν πρέπει να παραμελεί την ιατρική του αγωγή. Σε συνεννόηση με τον πνευματικό του μπορεί να βρεθεί ο κατάλληλος τρόπος προετοιμασίας και συμμετοχής στη Θεία Κοινωνία.
Ο Χριστός δεν ήρθε για να επιβαρύνει τον ασθενή, αλλά για να θεραπεύσει τον άνθρωπο.
More Read
ΜΗΝ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΕΣΤΕ ΑΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΟΤΗΡΙΟ
Αγαπητοί μου αδελφοί, μην επιβάλλετε στον εαυτό σας κανόνες που η Εκκλησία δεν έχει επιβάλει γενικά σε όλους. Μην αφήνετε μια λανθασμένη αντίληψη περί νηστείας να σας στερεί τη Θεία Κοινωνία.
Αλλά και μην πλησιάζετε επιπόλαια, χωρίς μετάνοια, χωρίς προσευχή, χωρίς συναίσθηση του Μυστηρίου.
Ο Απόστολος Παύλος μάς προτρέπει: «Δοκιμαζέτω δὲ ἄνθρωπος ἑαυτόν, καὶ οὕτως ἐκ τοῦ ἄρτου ἐσθιέτω καὶ ἐκ τοῦ ποτηρίου πινέτω.
Δηλαδή, ας εξετάζει ο άνθρωπος τον εαυτό του και έτσι ας προσέρχεται στη Θεία Κοινωνία.
Δεν μας λέει να μετράμε μόνο τις ημέρες που δεν φάγαμε. Μας καλεί να εξετάζουμε την πνευματική μας κατάσταση.
Γι’ αυτό, όταν κάποιος με ρωτά: «Πάτερ, μπορώ να Κοινωνήσω αφού δεν νήστεψα το Σάββατο;», η απάντησή μου είναι ότι η μη τήρηση μιας πρόσθετης σαββατιάτικης νηστείας δεν αποτελεί από μόνη της λόγο αποκλεισμού από το Άγιο Ποτήριο.
Ας μη μετατρέπουμε τη Θεία Ευχαριστία σε ένα σύστημα απαγορεύσεων και υπολογισμών.
Ο Χριστός δεν αναζητά ανθρώπους που απλώς συμπλήρωσαν έναν αριθμό ημερών νηστείας. Αναζητά καρδιές που Τον ποθούν, που μετανοούν, που αγωνίζονται και που επιθυμούν να ενωθούν μαζί Του.
Ας νηστεύουμε, λοιπόν, όπως μας διδάσκει η Εκκλησία. Ας εξομολογούμαστε με ειλικρίνεια. Ας προσευχόμαστε με ταπείνωση. Και ας πλησιάζουμε το Άγιο Ποτήριο με φόβο Θεού, πίστη και αγάπη.
Γιατί η Θεία Κοινωνία δεν είναι το τέλος του πνευματικού μας αγώνα. Είναι η ίδια η Ζωή που μας δίνει δύναμη να συνεχίσουμε.
