ΑΓΙΟΙ ΙΣΙΔΩΡΟΙ ΛΥΚΑΒΗΤΤΟΥ (ΤΑ ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ ΚΕΝΑ ΤΩΝ ΑΡΧΙΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΘΕΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ)

Πολλά μυστήρια ενεργούν με τη χάρη του Χριστού χωρίς να έχουν λάβει «ευλογία» από τους Μητροπολίτες. Σε αυτές τις περιπτώσεις καλούνται οι Μητροπολίτες, όχι να τα επικυρώσουν, αλλά απλώς να διαπιστώσουν ότι όντως ενεργεί η χάρη του Θεού σε αυτά. Δεν χρειάζεται να τα ευλογήσουν, διότι τα έχει ήδη ευλογήσει ο μέγας αρχιερέας Χριστός.

Ας πάρουμε ως παράδειγμα τα θαυματουργά λείψανα κάποιου Αγίου. Έλαβαν ευλογία από τους Μητροπολίτες για να θαυματουργούν; Όχι βέβαια! Ο Χριστός τα έχει ευλογήσει κι ο λαός έχει βιώσει τα θαύματα. Οι Μητροπολίτες το πολύ-πολύ να το επιβεβαιώσουν με μια μαρτυρία ή με μια συνοδική πράξη.

Βεβαίως, τα άγια λείψανα είναι κάτι γνωστό, αλλά ο θαυματουργός σταυρός του π. Δημητρίου στον Λυκαβηττό; Δεν έχουμε ξανακούσει – θα πουν κάποιοι Αρχιερείς – κάτι τέτοιο. Ωραία, λοιπόν, ας το αναλύσουμε.

Ερώτηση: Έχει λάβει κάποια ιδιαίτερη χάρη ο συγκεκριμένος σταυρός ή όχι; ΑΝ ΝΑΙ, τότε ο Χριστός έχει ευλογήσει αυτόν τον σταυρό, για λόγους που ο Ίδιος γνωρίζει. Σε αυτήν την περίπτωση, για ποιό λόγο εμποδίζουν οι Αρχιερείς την μετάδοση της θείας χάριτος στους πιστούς, διαμέσου αυτού του σταυρού;

ΑΝ ΟΧΙ, τότε υπάρχουν δύο εκδοχές: α) Ο συγκεκριμένος σταυρός δεν έχει καμία ενέργεια, ή β) έχει μεν ενέργεια, αλλά δαιμονικής φύσεως.

Το αν έχει ή όχι ενέργεια ο σταυρός, το μαρτυρεί το πλήθος του λαού και των θεραπευθέντων. Αυτοί μαρτυρούν ότι ο σταυρός ΕΧΕΙ ενέργεια. Το αν η ενέργεια είναι δαιμονικής φύσεως δεν μπορούν να το αποφασίσουν μόνοι τους οι Αρχιερείς χωρίς την μαρτυρία ενός ανθρώπου που να έχει χάρισμα διάκρισης πνευμάτων.

Όμως η εκδοχή της δαιμονικής ενέργειας δεν φάνηκε να απασχολεί τους Αρχιερείς. Τα επιχειρήματά τους δεν είναι τέτοιας φύσεως. Κατʼ αυτούς, απλώς «δεν επιτρέπεται η εργαλειοποίηση του σταυρού. Θα μπει σε προσθήκη και όποιος θέλει μπορεί να προσκυνάει.» (βλ.

Άρα δεν τίθεται ζήτημα δαιμονικής ενέργειας.

Τότε γιατί αμφισβητείται ο θαυματουργός σταυρός του π. Δημητρίου; Να γιατί: Υπάρχουν ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ, τα οποία μοιάζουν τόσο ισχυρά, ώστε να αμφισβητηθεί η μαρτυρία του λαού για τα θαύματα. Δηλαδή: αποκλείεται να υπάρχουν θαύματα, διότι δεν το επιτρέπει το δόγμα, η θεολογία της Εκκλησίας. Στο πόρισμα της Αρχιεπισκοπής γίνεται αναφορά στα περί «θαυμάτων», που λαμβάνουν χώρα στο ναό και στην κατάχρηση του Σταυρού, που κάνει ο ιερέας, τα οποία δεν συνάδουν με το ορθόδοξο δόγμα.

Δεν συνάδουν, λοιπόν, με το ορθόδοξο δόγμα. Είναι όντως έτσι; Για να δούμε. Σε τι συνίσταται το «σκάνδαλο»; Ότι δεν μπορεί κάποιος σταυρός να έχει ιδιαίτερη χάρη σε σχέση με τους άλλους σταυρούς;

Ένας συγκεκριμένος σταυρός μπορεί να έχει περισσότερη χάρη από τους άλλους σταυρούς. Ο Σταυρός του Κυρίου (το Τίμιο Ξύλο) έχει περισσότερη χάρη από οποιονδήποτε άλλο σταυρό. Ο σταυρός με τον οποίο βαπτίζεται κάποιος, έχει, γενικά, περισσότερη χάρη από έναν απλό σταυρό.

Γενικά, ένα αντικείμενο που χρησιμοποιείται στη θεία λατρεία (όχι μόνο ο σταυρός) έχει περισσότερη χάρη από όμοια αντικείμενα που δεν χρησιμοποιούνται στη λατρεία. Όπως οι άνθρωποι δέχονται την θεία χάρη σε ποικίλους βαθμούς, έτσι και τα αντικείμενα δέχονται τη χάρη του Θεού σε διαφορετικούς βαθμούς. Το νερό του αγιασμού έχει περισσότερη χάρη Θεού από το απλό νερό. Γιʼ αυτό, άλλωστε, τελείται το μυστήριο του Αγιασμού.

Οι εικόνες του Χριστού και των Αγίων έχουν διαφορετική χάρη. Π.χ. υπάρχουν θαυματουργές εικόνες της Παναγίας και υπάρχουν εικόνες της Παναγίας οι οποίες δεν είναι θαυματουργές και οι οποίες, συνεπώς, δεν έχουν την ίδια θεία χάρη με τις θαυματουργές εικόνες. Ό,τι συμβαίνει με τις εικόνες, συμβαίνει και με τους σταυρούς. Μια θαυματουργή εικόνα δεν θα προσελκύσει περισσότερους πιστούς από μια μη θαυματουργή εικόνα; Βέβαια, και στις δύο εικόνες, η τιμή που τους αποδίδουμε διαβαίνει στο πρωτότυπο (στο τιμώμενο πρόσωπο), αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι οι εικόνες έχουν την ίδια χάρη. Όμοια ισχύουν για τους σταυρούς.

Οι Αρχιερείς φαίνεται να μην αντιλαμβάνονται ότι υπάρχει διαφορά στη χάρη που μπορεί να φέρει μια εικόνα, ένας σταυρός κτλ. Με αποτέλεσμα, όταν μια εικόνα ή ένας σταυρός με ιδιαίτερη χάρη, αποκτούν φήμη στον λαό, να… σκανδαλίζονται οι Αρχιερείς και να μιλάνε για κατάχρηση! Όχι δεν είναι κατάχρηση. Είναι η θεία χάρη που φέρουν! Τα θεολογικά επιχειρήματά τους είναι λανθασμένα. Διότι τέτοια θέματα δεν τα διδάσκονται στις θεολογικές σχολές. Έπρεπε, όμως, να τα γνωρίζουν. Και πολύ περισσότερο, έπρεπε να «ανιχνεύουν» την χάρη του Θεού. Αλλά, εμφανώς, δεν την ανιχνεύουν, παρότι αυτός είναι ο κύριος ρόλος τους, ως επισκόπων.

Μια εικόνα ή ένας σταυρός που φέρει περισσότερη χάρη μπορεί, και πρέπει, να αξιοποιηθεί σε μεγαλύτερο βαθμό από τις εικόνες ή τους σταυρούς που δεν φέρουν τέτοια χάρη. Αυτό δεν πρέπει να σκανδαλίζει τους Αρχιερείς. Και δεν χρειάζεται να ζητάνε – αν τυχόν το ζητάνε – να εγκριθεί από τους ίδιους η αξιοποίηση μιας τέτοιας εικόνας ή σταυρού, διότι την έγκριση την έχει δώσει ο μέγας αρχιερέας Χριστός. Μόνον την επιβεβαίωση όφειλαν να δώσουν οι Αρχιερείς (αντί για την αποδοκιμασία)!

Ας μιλήσουμε λίγο ακόμη για τις εικόνες. Η διάσημη φράση ότι η τιμή διαβαίνει στο πρωτότυπο δεν αποδίδει όλη τη θεολογία της υπόθεσης. Δεν προσκυνούμε μόνο – με τιμητική, όχι λατρευτική προσκύνηση (εκτός αν πρόκειται για τον Χριστό) – το τιμώμενο πρόσωπο. ΚΑΙ Η ΕΙΚΟΝΑ ΣΥΜΠΡΟΣΚΥΝΕΙΤΑΙ. Διότι φέρει χάρη, μικρή ή μεγάλη. Η χάρη, δηλαδή, που φέρει η εικόνα – επαναλαμβάνω: η χάρη, όχι το ξύλο ή τα χρώματα – συμπροσκυνείται μαζί με το τιμώμενο πρόσωπο. Αυτό εννοεί ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης όταν μιλάει για «σχετική προσκύνηση» των αγίων εικόνων (βλ. Πηδάλιο, τελευταία υποσημείωση στα προλεγόμενα της Εβδόμης Οικουμενικής Συνόδου). Η σχετική προσκύνηση αντιδιαστέλλεται προς την «άσχετο προσκύνηση», για την οποία γράφει: «άσχετος προσκύνησις της εικόνος είναι, όταν προσκυνή τινάς εις την εικόνα το εικονιζόμενον μόνον, και όχι ΚΑΙ την εικόνα ΚΑΙ το εικονιζόμενον. Αλλά αύτη η προσκύνησις ΔΕΝ ΔΙΔΟΤΑΙ εις τας αγίας εικόνας» (σελ. 318). Προσκυνούμε, λοιπόν, ΚΑΙ την εικόνα ΚΑΙ το εικονιζόμενον.

Το ίδιο ισχύει και για τους σταυρούς. Δηλαδή προσκυνούμε ΚΑΙ το πάθος του Χριστού (και επομένως τον Χριστό) ΚΑΙ τον ίδιο τον σταυρό (όχι την ύλη του ξύλου, αλλά την χάρη που κατοικεί σε αυτό).

Αν, τώρα, ο σταυρός είναι θαυματουργός – όπως ο σταυρός του π. Δημητρίου στον Λυκαβηττό – Η ΧΑΡΗ που φέρει ΤΟ ΞΥΛΟ αυτού του σταυρού είναι ιδιαίτερα υψηλή και επομένως μεταδίδεται μεγαλύτερη ευλογία στους πιστούς. Σε βαθμό, μάλιστα, ώστε να θαυματουργεί κιόλας ο σταυρός αυτός! Εξάλλου, σταυροί ή άλλα αντικείμενα που χρησιμοποιούσαν διάφοροι άγιοι της Εκκλησίας μας θαυματουργούσαν (ή και θαυματουργούν μέχρι σήμερα). Γιατί σκανδαλίζει αυτό τους Αρχιερείς;

Δημήτρης Α.

Αφήστε μια απάντηση