Την εποχή που η επιστήμη προσπαθεί να απαντήσει σε όλα, ένα ερώτημα στέκει αιώνιο και απείραχτο:
Υπάρχει ψυχή;
Κάποιοι νευροεπιστήμονες απαντούν πρόχειρα και απόλυτα:
«Όχι. Όλα είναι εγκέφαλος.»
Όμως αυτή η απάντηση δεν είναι επιστήμη. Είναι ιδεολογική θέση.
Γιατί η επιστήμη, όταν είναι τίμια, δεν αποφαίνεται για το αόρατο. Το σέβεται.
Είμαστε απλώς εγκέφαλοι;
Αν όλα είναι εγκέφαλος, τότε:
– Ποιος αναρωτιέται;
– Ποιος θυμάται;
– Ποιος επιθυμεί;
– Ποιος πονά και ελπίζει;
Ο εγκέφαλος είναι όργανο.
Η ψυχή είναι το πρόσωπο.
More Read
Ο εγκέφαλος επεξεργάζεται.
Η ψυχή αγαπά.
Ο εγκέφαλος αντιδρά.
More Read
Η ψυχή μετανοεί.
Αυτό δεν είναι ρομαντισμός. Είναι ανθρώπινη εμπειρία.
Ο εγκέφαλος είναι υλικός.
Η ψυχή είναι ελεύθερη.
Η επιστήμη ξέρει τα όριά της
Οι επιστήμονες μπορούν να παρατηρούν νευρωνικές λειτουργίες.
Αλλά δεν έχουν βρει ποτέ την αγάπη σε μια μαγνητική τομογραφία.
Δεν ανιχνεύεται η ελπίδα. Ούτε η θυσία. Ούτε η πίστη.
Όμως ο άνθρωπος ζει γι’ αυτά.
Και μόνο γι’ αυτά αξίζει να ζει.
More Read
Ο Νευρολόγος Βίκτωρ Φρανκλ, που έζησε το Άουσβιτς, έγραψε:
«Μπορεί να πάρεις από τον άνθρωπο τα πάντα, εκτός από την ελευθερία του να διαλέξει πώς θα σταθεί μπροστά στον πόνο.»
Αυτό δεν είναι λειτουργία εγκεφάλου.
Είναι μεγαλείο ψυχής.
Εμπειρίες κοντά στον θάνατο (NDEs)
Υπάρχουν χιλιάδες μαρτυρίες ανθρώπων που:
– πέθαναν κλινικά (χωρίς εγκεφαλική λειτουργία),
– και όμως είχαν συνείδηση, αίσθηση παρουσίας, διάλογο, ακόμη και επαφή με το περιβάλλον.
Αυτές οι εμπειρίες δεν αποδεικνύουν απόλυτα την ψυχή.
Αλλά δείχνουν ότι κάτι ξεπερνά το σώμα.
Και αυτό το «κάτι» δεν είναι παρά η πνευματική διάσταση του ανθρώπου.
Εγκέφαλος ≠ Συνείδηση
Η ψυχή δεν είναι το ίδιο με τον εγκέφαλο.
Ο εγκέφαλος είναι δέκτης.
Η ψυχή είναι πομπός.
Όπως το ραδιόφωνο μεταδίδει ήχο αλλά δεν είναι η φωνή,
έτσι και ο εγκέφαλος μεταφέρει, αλλά δεν παράγει το «εγώ».
Όταν το ραδιόφωνο χαλάσει, δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει σταθμός.
Σημαίνει απλώς ότι χάθηκε η πρόσβαση.
Το ίδιο και με την ψυχή.
Η φιλοσοφία μιλά καθαρά
• Ο Πλάτωνας στον «Φαίδωνα» λέει:
«Ἡ ψυχή είναι αθάνατη, γιατί μπορεί να συλλάβει την αλήθεια και το αγαθό, που είναι αιώνια.»
• Ο Αριστοτέλης περιγράφει την ψυχή ως:
«ἡ ἐντελέχεια τοῦ ζῴου», δηλαδή η ουσία, η εσωτερική αρχή ζωής του ανθρώπου.
• Ο Πλωτίνος, νεοπλατωνικός φιλόσοφος, λέει:
«Η ψυχή δεν είναι στο σώμα. Το σώμα είναι στην ψυχή.»
Οι Άγιοι μιλούν εμπειρικά
• Ο άγιος Γρηγόριος Νύσσης λέει:
«Ἡ ψυχή είναι ἀόρατη, νοερά, ἐκ Θεοῦ, προερχόμενη, ἀθάνατη καὶ λογική.»
• Ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής:
«Η ψυχή είναι ο τόπος όπου συναντιέται ο Θεός με τον άνθρωπο.»
• Και ο Άγιος Γρηγόριος Παλαμάς δηλώνει με παρρησία:
«Εγώ δεν είμαι το σώμα μου. Εγώ είμαι η ψυχή μου, που έχει προσωρινά και το σώμα μου.»
Συμπέρασμα: Δεν είμαστε χημικές αντιδράσεις
Αν ο άνθρωπος ήταν μόνο εγκέφαλος:
– Δεν θα υπήρχαν άγιοι.
– Δεν θα υπήρχε θυσία χωρίς αντάλλαγμα.
– Δεν θα υπήρχε μετάνοια, προσευχή, ανάσταση.
Η ψυχή δεν αποδεικνύεται όπως ένα πείραμα.
Αλλά φαίνεται στον τρόπο που ζούμε, αγαπάμε, πονάμε και ελπίζουμε.
Η ψυχή φαίνεται στον σταυρό, στον άγιο, στο δάκρυ, στην προσευχή, στο χέρι που σηκώνει τον αδελφό χωρίς να ρωτήσει τίποτα.
Ο Χριστός δεν ήρθε να θεραπεύσει τον εγκέφαλο.
-Ήρθε να σώσει την ψυχή.
-Γιατί η ψυχή είναι αιώνια.
Και όσο κι αν κάποιοι προσπαθούν να την διαγράψουν,
εκείνη πάντα επιστρέφει…
με μια προσευχή,
με μια θυσία,
με ένα “Κύριε, ελέησόν με”.
