«Αγιος ο ναός σου θαυμαστός εν δικαιοσύνη» (Ψλμ 64)
H μητρόπολη Θεσσαλονίκης στα πλαίσια της λεγόμενης «Λατρευτικής Εβδομάδας» ανακοίνωσε κοσμικές εκδηλώσεις μέσα στους Ιερούς Ναούς, με κοσμικές συναυλίες, ορχήστρες και τραγουδιστές αλλά και επίσης χρήση θρηκευτικής υμνογραφίας των αιρετικών.
Στην Αγία Γραφή, ο όρος «ἅγιος» προσδιορίζει αυτόν που είναι ολοκληρωτικά αφιερωμένος και ξεχωρισμένος για τον Θεό. Σύμφωνα με τη διδασκαλία του Μεγάλου Βασιλείου, «ἅγιον» είναι καθετί που προσφέρθηκε στον Θεό και καθαρίστηκε από κάθε κοινή ή κοσμική χρήση.
Η λέξη εμπεριέχει δύο θεμελιώδεις διαστάσεις:
1.Τον πλήρη αποχωρισμό από το κοσμικό και το αμαρτωλό.
2.Την αποκλειστική κυριότητα του Θεού επί του προσώπου ή του αντικειμένου.
Γι’ αυτόν τον λόγο, ο Ναός, τα λειτουργικά σκεύη και τα Μυστήρια ονομάζονται «ἅγια». Δεν θεωρούνται απλώς «καλά» ή «πολύτιμα», αλλά αγιασμένα από την παρουσία του ίδιου του Θεού.
More Read
Ο Ιερός Ναός δεν αποτελεί έναν απλό χώρο συγκεντρώσεων, αλλά τον τόπο παρουσίας της Θείας Χάριτος. Ο ίδιος ο Κύριος διακήρυξε: «ὁ οἶκός μου οἶκος προσευχῆς κληθήσεται» (Ματθ. 21:13). Όταν μάλιστα είδε τον Ναό να μετατρέπεται σε χώρο συναλλαγών, αντέδρασε έντονα λέγοντας: «μὴ ποιεῖτε τὸν οἶκον τοῦ Πατρός μου οἶκον ἐμπορίου» (Ἰω. 2:16).
Ο Ναός είναι ένας επίγειος ουρανός και όχι χώρος κοινωνικών ή κοσμικών δραστηριοτήτων. Ο Μέγας Βασίλειος τονίζει πως ό,τι αφιερώνεται στον Θεό παύει να είναι κοινό (κοσμικό) και απαγορεύεται να επιστρέψει σε κοσμική χρήση. Η μετατροπή του ιερού χώρου σε κοσμικό δεν είναι απλή απροσεξία, αλλά βεβήλωση.
Θα τολμούσε ποτέ κανείς να χρησιμοποιήσει το Άγιο Ποτήριο για να πιεί ουίσκυ στο πάρτυ ή την ιερή λαβίδα για να φάει το πρωινό του; Πώς τότε τολμούμε να χρησιμοποιήσουμε τον Ιερό Ναό, τον χώρο όπου η γη γίνεται ουρανός, για άλλες χρήσεις εκτός από τη Σύναξη των Πιστών;
Το Παράδειγμα του Βασιλιά Βαλτάσαρ και η Θεία Κρίση
Η ιστορία του βασιλιά Βαλτάσαρ στο βιβλίο του Προφήτη Δανιήλ (κεφ. 5) αποτελεί μια διαχρονική προειδοποίηση για τις συνέπειες της βεβήλωσης.
Μέσα στην αλαζονεία του, ο Βαλτάσαρ διέταξε να φέρουν τα ιερά σκεύη του Ναού των Ιεροσολύμων σε ένα συμπόσιο, προκειμένου να πιει κρασί με τους άρχοντές του, ενώ ταυτόχρονα δοξολογούσαν είδωλα: «ἔπιον ἐν αὐτοῖς καὶ ᾔνεσαν τοὺς θεοὺς τοὺς χρυσοῦς…» (Δαν. 5:4).
Η απάντηση του Θεού ήταν άμεση:
Ένα ασώματο χέρι εμφανίστηκε και έγραψε στον τοίχο τρεις λέξεις, τις οποίες εξήγησε ο Προφήτης Δανιήλ:
•Μενέ: Ο Θεός μέτρησε τις ημέρες της βασιλείας σου και της έθεσε τέλος.
•Θεκέλ: Ζυγίστηκες στην πλάστιγγα της δικαιοσύνης και βρέθηκες ελλιπής.
•Φαρές: Το βασίλειό σου θα διαμεριστεί.
Ο Δανιήλ ήλεγξε τον βασιλιά για την ασέβειά του, επισημαίνοντας: «καὶ τὰ σκεύη τοῦ οἴκου αὐτοῦ ἤνεγκας… καὶ σὺ οὐκ ἐδόξασας τὸν Θεόν» (Δαν. 5:23). Την ίδια νύχτα, ο Βαλτάσαρ φονεύθηκε και το βασίλειό του κατέρρευσε.
Η περίπτωση του Βαλτάσαρ διδάσκει ότι:
• Τα Άγια δεν είναι απλά αντικείμενα, αλλά συνδέονται άμεσα με το Πρόσωπο του Θεού.
• Η βεβήλωση δεν είναι ένα «μικρό σφάλμα», αλλά μια σοβαρή πνευματική προσβολή (ύβρις).
• Όταν ο ιερός χώρος χρησιμοποιείται για κοσμικές εκδηλώσεις, αμβλύνεται η ευλάβεια των πιστών και καταργείται η διάκριση μεταξύ θείου και ανθρωπίνου.
More Read
Δυστυχώς, η ιστορία επαναλαμβάνεται όταν η αλαζονεία τυφλώνει την ηγεσία. Ο Βαλτάσαρ γνώριζε την αλήθεια, αλλά την αγνόησε προκλητικά — μια στάση που θυμίζει τη σημερινή αδιαφορία εκείνων που, ενώ οφείλουν να φυλάσσουν τα ιερά, τα παραδίδουν στο κοσμικό πνεύμα.
Η δική μας συμετοχή μας στη βεβήλωση μας κάνει συνένοχους και αναπολόγητους. Η άγνοια δεν είναι δικαιολογία…
Χαρίσης Ηλιάδης
